Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2111/12 po rozpoznaniu wniosku F. P. i K. P. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 17 kwietnia 2013 r., oddalającego skargę F. P. i K. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że w dniu 8 maja 2013 r. pełnomocnik skarżących wniósł Sądu wniosek z dnia 24 kwietnia 2013 r. o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyroku. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. odmówiono sporządzenia uzasadnienia z uwagi na złożenie wniosku z przekroczeniem terminu. W dniu 20 czerwca 2013 r. odpis powyższego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżących, który w tym dniu wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 kwietnia 2013 r. Jako przyczynę uchybienia terminu podał, że pracownica kancelarii w dniu 24 kwietnia 2013 r. nadała przesyłkę zawierającą wniosek listem zwykłym, wrzucając ją do skrzynki pocztowej. Widniejąca na kopercie zawierającej wniosek data 8 maja 2013 r., zdaniem pełnomocnika, wynika zapewne z praktyki Urzędu Pocztowego, który nie stempluje przesyłek w dniu ich złożenia do skrzynki pocztowej, lecz z datą późniejszą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Zdaniem Sądu I instancji uzasadnienie wniosku nie daje podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Przy czym nadanie pisma w sposób określony w art. 83 § 3 p.p.s.a. jest czynnością procesową i strona dbająca należycie o swoje interesy powinna zadbać o otrzymanie potwierdzenia takiego nadania. Nadanie pisma listem zwykłym w praktyce pozbawia zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania tej czynności. W takiej sytuacji dla ustalenia terminu wniesienia pisma do sądu decydujące znaczenie ma data stempla pocztowego. Za błędy pracownika w tym zakresie odpowiedzialność ponosi pracodawca.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli F. P. i K. P. reprezentowani przez adwokata. Skarżący zarzucili zaskarżonemu orzeczeniu:
- Naruszenie art. 190 p.p.s.a. przez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładni prawa określonego w art. 86 i 87 p.p.s.a., sprzecznie z wykładnią tych przepisów prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchylającym zaskarżone postanowienie, postanowieniem tegoż Sądu z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OZ 805/13, a z którego wynika, ze wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony i jest zgodny z art. 141 § 2 p.p.s.a., gdy tymczasem odmówiono przywrócenia terminu uznając ponownie sprzecznie z wykładnią dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że tenże wniosek jest spóźniony;
- Naruszenie art. 88 p.p.s.a. przez błędne zastosowanie w sprawie tegoż przepisu prawnego, jako podstawy odrzucenia wniosku skarżących o przywrócenie pełnomocnikowi terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r., z powodu sprzecznego z stanem faktycznym sprawy i treścią art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a., wydaniem w tym zakresie zaskarżonego postanowienia wbrew stanowi sprawy wynikającemu z akt sprawy, a z którego wynika, że z mocy ustawy był dopuszczalny przedmiotowy wniosek złożony przez skarżących z ostrożności procesowej na wypadek nieuwzględnienia ich złożonego w dniu 20 czerwca 2013 r. zażalenia, a który został złożony po myśli art. 86 i 87 p.p.s.a.
- Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego postanowienia wbrew stanowi wynikającego z akt sprawy, a z którego wynika, że jest dopuszczalny z mocy ustawy wniosek skarżących o przywrócenie im terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w tejże sprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. i doręczenia ich pełnomocnikowi tegoż wyroku wraz z uzasadnieniem, albowiem tenże został złożony na podstawie prawnej wynikającej z art. 86 p.p.s.a. przy zachowaniu warunków ku temu określonych w art. 87 p.p.s.a., a w konsekwencji tego było niedopuszczalnym prawnie odrzucenie tegoż wniosku po myśli art. 88 p.p.s.a. jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w zakresie dotyczącym przywrócenia skarżącym terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego i doręczenia ich pełnomocnikowi tegoż wyroku wraz z uzasadnieniem, a nadto zasądzenie od pozwanego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w Warszawie na rzecz skarżących kosztów postępowania zażaleniowego widocznych z akt sprawy.
Odpowiedź na zażalenie złożyła J. M. reprezentowana przez adwokata, wnosząc o oddalenie zażalenia i zasądzenie od skarżących na rzecz J. M. kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa przez pełnomocnika według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, że podniesione w zażaleniu zarzuty są niezasadne, natomiast działanie skarżących zmierza do przedłużenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 190 p.p.s.a. Sąd ten, wbrew stanowisku skarżących, nie dokonał wykładni prawa sprzecznej z wykładnią ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OZ 805/13 Sąd I instancji został zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zobowiązanie to Sąd I instancji wykonał prawidłowo uznając jednak, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 88 p.p.s.a. albowiem Sąd I instancji nie stosował tego przepisu. Stosownie do powołanego art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem wniosek o przywrócenie terminu został oddalony dlatego też Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisu dotyczącego odrzucenia wniosku.
Z tej także przyczyny nie można podzielić trzeciego zarzutu podniesionego w zażaleniu. Argumentacja dotycząca wadliwego odrzucenia wniosku skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu jego niedopuszczalności pozostać musiała poza rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego ponieważ nie dotyczy ona zaskarżonego postanowienia, którym Sąd I instancji po rozpoznaniu wniosku odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Sąd I instancji prawidłowo ocenił okoliczności uzasadniające zdaniem skarżących przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym kryterium braku winy, jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. Tym bardziej staranność taka cechować winna profesjonalnego pełnomocnika strony. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd winien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w przypadku nadania przesyłki listem zwykłym za datę nadania uznać należy datę stempla pocztowego znajdującego się na tej przesyłce. W rozpoznawanej sprawie data ta wskazuje, że przesyłka zawierająca wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadana została z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Podawane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności odnoszące się do rzekomo stosowanej przez urzędy pocztowe praktyki nieterminowego stemplowania przesyłek składanych w skrzynkach pocztowych, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie mogą być uznane za usprawiedliwiające uchybienie terminu. Gdyby takie praktyki znane były pełnomocnikowi, to tym bardziej obligowałyby go w ramach należytej dbałości o interesy reprezentowanej strony, do uzyskania potwierdzenia daty nadania przesyłki. Nadanie przesyłki przez pracownika kancelarii listem zwykłym nie stanowi o braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu.
Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zawartych w zażaleniu i odpowiedzi na zażalenie wniosków o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiej możliwości w postępowaniu zażaleniowym.