Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Kr 31/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskiem z dnia 20 listopada 2013 r. T. Sp. z.o.o. w K., w imieniu której – jak wynika to z treści tego wniosku – występował pracownik J. D., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2013 r. nr [...].
Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. J. D. został wezwany - pod rygorem odrzucenia wniosku - do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy.
Powyższe wezwanie zostało doręczone w trybie doręczania zastępczego z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., w dniu 12 grudnia 2013 r. na adres wskazany w skardze tj. adres skarżącej spółki. Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upływał z dniem 19 grudnia 2013 r.
W dniu 20 grudnia 2013 r. (data nadania) wpłynęło do sądu pełnomocnictwo T. Sp. z o.o. dla J. D. wraz z pismem, w którym podano, że w wezwanie z Sądu zostało awizowane w skrzynce odbiorczej adresata w dniu 4 grudnia 2013 r. Podniesiono, że na poczcie uzyskano informację o zagubieniu przesyłki, a skarżąca spółka dowiedziała się o treści wezwania z rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W ocenie Sądu I instancji, skoro pomimo wezwania, skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie, wniosek należało odrzucić, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że podniesione w piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. okoliczności niezachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie mogą odnieść skutku, bowiem T. Sp. z o.o. nawet w tym piśmie nie uzupełniła braku formalnego wniosku, tj. nie złożyła dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji spółki, a nie dokumentu upoważniającego J. D. do reprezentowania jako jej pełnomocnik.
Dodatkowo Sąd wskazał, że zgodnie z art. 257 i art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, którego spółka nie złożyła i to pomimo wezwania jej – także w wezwaniu z dnia 25 listopada 2013 r. – do uzupełnienia tego braku pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła T. Sp. z o.o. z siedzibą w K., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- 1) art. 6 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. polegające na:
- - przyjęciu, że zacytowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sformułowanie użyte w wezwaniu z dnia 25 listopada 2013 r. przesłanym do pracownika skarżącej "złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy", bez wskazania czyje umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy ma określać dokument, jest równoznaczne z wezwaniem do przedłożenia oryginału albo uwierzytelnionego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dla skarżącej;
- - niewystarczająco jasnym sformułowaniu wezwania z dnia 25 listopada 2013 r., które zostało dostatecznie sprecyzowane dopiero w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, poprzez brak wyraźnego wskazania, że skarżąca winna przedłożyć oryginał albo uwierzytelniony odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dla skarżącej, albo też czyje umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy ma określać dokument, którego dotyczy wezwanie;
- - zaniechaniu wezwania skarżącej do dalszego uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 listopada 2013 r., a także zaniechaniu udzielenia skarżącej pouczenia – które winno było towarzyszyć wezwaniu o dalsze uzupełnienie braków formalnych powyższego wniosku – o skutkach braku przedłożenia dokumentów wskazanych przez Sąd;
- 2) art. 73 ust. 1 i 4 P.p.s.a. polegające na przyjęciu, iż wezwanie z dnia 25 listopada 2013 r., awizowane jednokrotnie w dniu 4 grudnia 2013 r., zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej, w trybie doręczenia zastępczego w dniu 12 grudnia 2013 r., mimo że pełnomocnikowi skarżącej nie doręczono powtórnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym, nie została ona faktycznie złożona w placówce pocztowej na okres czternastu dni, ponadto – jak wynika z informacji przekazanej pełnomocnikowi skarżącej przez urzędników poczty – przesyłka zaginęła i pomimo jej poszukiwania przez okres ponad tygodnia nie została odnaleziona;
- 3) art. 46 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 67 § 2 w zw. z art. 73 ust. 1 i ust. 4 P.p.s.a., polegające na skierowaniu przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 25 listopada 2013 r. na adres, który nie został wskazany jako adres dla doręczenia pełnomocnika wraz z pismem inicjującym postępowanie sądowe w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 listopada 2013 r.;
- 4) art. 44 § 2 P.p.s.a polegające na nie wezwaniu alternatywnym pełnomocnika do przedstawienia zatwierdzenia swojej czynności przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.).
Ponadto zgodnie z art. 29 P.p.s.a. w zw. z art. 28 § 1 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie występujący w imieniu skarżącej spółki J. D. został wezwany do wypełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłania go na urzędowym formularzu oraz do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. W zakreślonym terminie, skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, a ponadto do akt sprawy nie wpłynął dokument określający umocowanie J. D. do reprezentowania wnioskodawcy.
W myśl art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane.
Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 28 listopada 2013 r. i w dniu 6 grudnia 2013 r. Oznacza to, że zgodnie z art. 73 P.p.s.a. wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 12 grudnia 2013 r. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznanej sprawie twierdzenia strony w tym przedmiocie są gołosłowne i nie zostały w żaden sposób udowodnione.
Należy podkreślić, że postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. Dlatego też, wobec niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, a także nieuzupełnienia braków formalnych prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił ten wniosek.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w zażaleniu wskazać należy, że zarzuty związane z niejasnym sformułowaniem wezwania z dnia 25 listopada 2013 r. mogłyby stanowić ewentualnie podstawę uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże w rozpoznawanej sprawie zarzuty te ocenić należało jako nietrafione, z uwagi na związanie, zarówno strony postępowania, jak i Sądu, 14-dniowym terminem, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a.
Za niezrozumiały Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 46 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 67 § 2 w zw. z art. 73 ust. 1 i ust. 4 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało bowiem skierowane na adres wskazany przez stronę w piśmie z dnia 20 listopada 2013 r., (ul. [...], K.). W tej sytuacji nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji skierowania przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 25 listopada 2013 r. na adres, który nie został wskazany jako adres dla doręczenia pełnomocnika.
Z przedstawionych powyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.