Postanowienie NSA z 26 października 2011 r., I OZ 796/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rzecznika Praw Dziecka na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2011 r., sygn. akt VIII SO/Wa 6/11 o wymierzeniu Rzecznikowi Praw Dziecka grzywny w wysokości 200 złotych

Sprawa

w sprawie z wniosku D. P. o ukaranie grzywną Rzecznika Praw Dziecka na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi D. P. w przedmiocie udzielenia przez organ informacji publicznej p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Maria Wiśniewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 września 2011 r., sygn. akt VIII SO/Wa 6/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył, na wniosek D. P., Rzecznikowi Praw Dziecka grzywnę w wysokości 200 złotych na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w związku z nieprzekazaniem Sądowi w terminie skargi wnioskodawcy w przedmiocie udzielenia przez organ informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w dniu 20 maja 2011 r. do Rzecznika Praw Dziecka wpłynęła skarga wnioskodawcy skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie nieudzielenia przez organ informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a., skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi powinna być przekazana przez organ do Sądu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. A zatem najpóźniej w dniu 20 czerwca 2011 r. Rzecznik Praw Dziecka winien przekazać przedmiotową skargę z odpowiedzią na skargę wraz z aktami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania Sądowi skargi sąd na wniosek skarżącego może na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej.

W tej sytuacji Sąd, rozpoznając przedmiotowy wniosek, mając na uwadze, że grzywna ma charakter dyscyplinujący, a zarazem restrykcyjny oraz biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność, że organ nadal nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku – wymierzył organowi grzywnę w wysokości, jak w sentencji zaskarżonego postanowienia.

Natomiast Sąd nie podzielił stanowiska Rzecznika Praw Dziecka, że nie posiada on zdolności do występowania przed sądami administracyjnymi w charakterze strony i tym samym nie ciąży na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, dopiero po wywiązaniu się przez organ z obowiązku wynikającego z tego artykułu Sąd może dokonać oceny, czy rzeczywiście skarga jest niedopuszczalna. Ocena ta mogłaby nastąpić ale w zupełnie innej sprawie, tj. w rozpoznawaniu skargi D. P. w przedmiocie nieudzielenia przez organ informacji publicznej, co na obecnym etapie nie może mieć miejsca wobec nienadesłania do dnia dzisiejszego przez organ skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi.

Na powyższe postanowienie Rzecznik Praw Dziecka wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia wniosku. W zażaleniu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że Rzecznik Praw Dziecka zobowiązany był przekazać do sądu skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

W uzasadnieniu zażalenia, nie podejmując polemiki z motywami zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej charakteru i funkcji grzywny, zakwestionował stanowisko Sądu w zakresie orzeczenia o ciążącym na nim obowiązku wykonania czynności procesowych wskazanych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Podniósł bowiem, że nie jest organem administracji i nie posiada zdolności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż jest on organem konstytucyjnym (art. 72 ust. 4 Konstytucji RP). Uprawnienia Rzecznika Praw Dziecka sprowadzają się natomiast do kontroli przestrzegania praw dziecka (art. 10, 10a, 10b i 11 ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka /Dz. U. Nr 6, poz. 69 ze zm./). Natomiast nie posiada uprawnień do wydawania decyzji administracyjnych, czy też zaświadczeń. Jest zatem organem władzy, a nie organem administracji publicznej.

D. P. w odpowiedzi na zażalenie, jak wynika z jego treści, wniósł o jego oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotowe postępowanie o ukaranie Rzecznika Praw Dziecka grzywną w trybie art. 55 § 1 P.ps.a. zostało wszczęte w związku z nieprzekazaniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez ten podmiot skargi D. P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Istotnym problemem w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy Rzecznik Praw Dziecka jest - w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) - podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zauważyć należy, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest objęcie obowiązkiem informacyjnym podmioty publiczne sprawujące władzę, m. in. wykonawczą. Zaliczyć je należy do kategorii władzy publicznej z uwagi na rodzaj wykonywanej działalności bądź korzystanie z majątku publicznego, a także możliwości szerokiego dysponowania informacjami o charakterze publicznym. Obowiązkiem tym objęte są inne podmioty, takie jak związki zawodowe i ich organizacje oraz podmioty polityczne.

Niewątpliwie Rzecznik Praw Dziecka należy do grupy podmiotów objętych obowiązkiem informacyjnym, gdyż jest podmiotem władzy publicznej, bowiem zgodnie z art. 72 ust. 4 Konstytucji RP i art. 1 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka: "Rzecznik Praw Dziecka stoi na straży praw dziecka określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji o prawach dziecka i innych przepisach prawa, z poszanowaniem odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców".

W świetle zatem powyższych regulacji nie ulega wątpliwości, że Rzecznik Praw Dziecka jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W tym też terminie Rzecznik Praw Dziecka zobowiązany był przekazać skargę. Błędnie w tym względzie Sąd pierwszej instancji przyjął termin 30 dni, bowiem art. 21 pkt 1 w tym zakresie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 54 § 2 P.p.s.a. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na przyjęcie, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, bowiem wniesiona przez D. P. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rzecznika Praw Dziecka nie została przekazana temu Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji wymierzył Rzecznikowi Praw Dziecka grzywnę w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.