Postanowienie NSA z 26 października 2011 r., I OZ 798/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1870/10 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi Gminy Ostrowite na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J.T. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż strona wezwana została – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. – do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych przez nią wydatków związanych z zakupem lekarstw oraz kosztów comiesięcznego utrzymania. Wezwanie to skierowane było do wnioskodawczyni w wyniku wykonania zaleceń zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 394/11, którym uchylono postanowienie Sądu I instancji z dnia 19 kwietnia 2011 r., którym odmówiono J. T. przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż strona – mimo wezwania – nie przedłożyła żadnego z żądanych dokumentów, ograniczając się jedynie do wskazania, iż nie może dokładnie określić ponoszonych przez nią wydatków, bowiem nie gromadzi stosownych dowodów. W ocenie Sądu I instancji powyższe okoliczności pozwalały stwierdzić, iż nie ma podstaw do ustalenia, iż uczestniczka postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania i odmówił przyznania jej prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a.

Zażalenie na to postanowienie wniosła J. T., wskazując iż Sąd błędnie uznał, iż jest ona w stanie ponieść koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Żaląca się podkreśliła też, iż skomplikowana materia niniejszego postępowania wymaga ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a osiągane przez nią i jej męża dochody nie pozwalają na to.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznane może być osobie fizycznej, jeśli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie takie winno nastąpić w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże w sytuacji, gdy okoliczności powołane przez stronę we wniosku nie pozwalają na pełną ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości finansowych, Sąd może wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów w tym przedmiocie, co wynika z art. 255 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wykonując zalecenia zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., wezwał J. T., z uwagi na brak udokumentowania wysokości wydatków ponoszonych przez nią na zakup leków, do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które miały wyjaśnić w sposób dostateczny kwestię sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Pomimo skutecznego wezwania strona nie przedłożyła żadnego z żądanych dokumentów, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż udokumentowanie tych wydatków jest trudne z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni nie gromadzi odpowiednich dowodów. Sąd I instancji uznał więc, iż tym samym strona nie wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stanowisko to uznać należy za w pełni uzasadnione.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone zostało stanowisko, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Uzupełnienie dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, rodzinną i możliwości finansowe strony w trybie art. 255 ustawy P.p.s.a następuje wtedy, gdy ocena sytuacji strony nie jest możliwa na podstawie samego wniosku i ma na celu umożliwienie wnioskodawcy wykazania, iż spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Podkreślić przy tym trzeba, iż uzupełnienie takie nie jest alternatywą dla oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a ma jedynie charakter uzupełniający.

Z uwagi na podniesione powyżej okoliczności oraz brak wykazania przez J. T. zaistnienia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie, jak również wobec niepodniesienia w zażaleniu zarzutów naruszenia prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.