Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt II SO/Kr 51/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, orzekając równocześnie o zwrocie stronie skarżącej wniesionego wpisu w kwocie 1 zł w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w K. Od powyższego postanowienia Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. złożyło zażalenie, wskazując, że wniosek o wymierzenie grzywny wszczyna postępowanie sądowe podlegające osobnej opłacie.
W odpowiedzi na zażalenie Prokurator Okręgowy w K., zakwestionował uprawnienie P. B. do reprezentacji Stowarzyszenia.
Zdaniem Prokuratora, stosownie do wyciągu KRS aktualnego na dzień 27 grudnia 2007 r., Przewodniczący Stowarzyszenia nie jest uprawniony do jednoosobowego jego reprezentowania w zakresie podejmowania czynności prawnych, a wniesienie skargi, jak również złożenie zażalenia jest czynnością prawną. W związku z tym, zdaniem Prokuratora złożenie przez P. B.zażalenia w niniejszej sprawie nastąpiło z uchybieniem przepisu art. 28 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zarządzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. zostało wezwane do nadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego celem ustalenia należytej reprezentacji podmiotu.
W odpowiedzi Stowarzyszenie wskazało, że oryginalny odpis z KRS został przedstawiony do sprawy o sygn. akt I OSK 1367/07. Podniesiono, że Stowarzyszenia nie stać na opłacenie aktualnego odpisu, dlatego do niniejszej sprawy przedłożono dokumenty wewnętrzne co do dokonywania czynności prawnych (np. pełnomocnictwo, stary Statut itp.), a także wyciąg z rejestru, podnosząc, że nie doszło do zmian w rejestrze.
Wskazać w tym miejscu należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt I OZ 157/08, dotyczącej również Stowarzyszenia [...], których kopię załączono do akt niniejszej sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt KR XI Ns Rej KRS [...], zarejestrował zmiany w składzie komisji rewizyjnej i oddalił wniosek Stowarzyszenia w zakresie wpisania zmian dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu.
Sąd wskazał, że Stowarzyszenie było wzywane do uzupełnienia braków wniosku przez wprowadzenie stosownych zmian w statucie, lecz mimo upływu zakreślonego terminu, braki te nie zostały uzupełnione. Wskazano, że zmiany te dotyczyły przede wszystkim obligatoryjnych elementów statutu określonych w art. 10 ust. 1 ustawy prawo o stowarzyszeniach, w związku z czym, w ocenie Sądu należało wniosek w tej części oddalić.
Na to postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę.
Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt KR XII Ns Rej. KRS [...], uchylił pkt I postanowienia z dnia 1 sierpnia 2007 r. dotyczący rejestracji zmian w składzie komisji rewizyjnej oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (utrzymując to postanowienie jedynie w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej).
Sąd wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz Klubu odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r., w związku z czym, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. Po upływie tej daty skończyła się kadencja władz Stowarzyszenia: zarządu i komisji rewizyjnej.
Sąd wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż przewodniczący nie jest samodzielnym organem Klubu, gdyż wchodzi on w skład zarządu. Z protokołów posiedzenia zarządu z dnia 27 czerwca 2001 r. wynika, że to właśnie spośród członków zarządu wybranych przez walne zebranie, członkowie zarządu wybierają przewodniczącego.
W związku z tym Sąd stwierdził, że względu na upływ kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r., były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., bowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Tak więc walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem, nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie stroną składającą zażalenie jest Stowarzyszenie, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy osoba je reprezentująca jest należycie umocowana do dokonania tej czynności w imieniu Stowarzyszenia. Stosownie do art. 28 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 tej ustawy, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Osoba prawna, w myśl art. 35 i 38 k. c. działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Z regulacją kodeksową koresponduje art. 10 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), normujący podstawowe zasady działalności takiej organizacji. W szczególności statut określa sposób reprezentacji stowarzyszenia (art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach).
Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Ponadto, wskazać należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 powołanej ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 tej ustawy, stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Podzielić należy pogląd, iż rejestracja danych dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym należy do czynności o charakterze deklaratoryjnym. Tego rodzaju zmiana jest skuteczna od chwili podjęcia uchwały (z ograniczeniami wobec osób dokonujących czynności w dobrej wierze i w zaufaniu do rejestru stowarzyszeń). W przypadku, gdy zmiana sposobu reprezentacji nie została jeszcze ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym, dla stanowczego ustalenia sposobu prawidłowej reprezentacji wystarczy, gdy osoba prawna legitymuje się w postępowaniu przed Sądem uchwałą o zmianie statutu, bądź znowelizowanym, ujednoliconym tekstem statutu, albo tekstem nowo przyjętego statutu.
W rozpoznawanej sprawie natomiast, jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach niniejszej sprawy, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r., w związku z czym uznać należy, że były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., bowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej.
W związku z tym należy dojść do wniosku, że walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zostało zwołane nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem, nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie.
W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że P. B. składając w imieniu Stowarzyszenia zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt II SO/Kr 51/07, o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i zwrocie wniesionego wpisu, nie miał należytego umocowania do działania w imieniu Stowarzyszenia.
Skoro więc Przewodniczący Stowarzyszenia nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, to złożenie przez niego zażalenia nastąpiło z uchybieniem powołanych przepisów.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie P. B. do występowania w imieniu Stowarzyszenia.
Dlatego też, na podstawie art. 128 § 1 zdanie ostatnie w związku z art.131 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie, a następnie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 wskazanej ustawy, orzekł, jak w sentencji.