Postanowienie NSA z 19 września 2018 r., I OZ 800/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 117/17 odrzucającego skargę kasacyjną D. J.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 117/17 odrzucającego skargę D. J. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 117/17 (dalej postanowienie z 5 czerwca 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie skargi D. J. (dalej skarżąca) na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania: I. odrzucił skargę kasacyjną, II. zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych.

W uzasadnieniu postanowienia z 5 czerwca 2018 r. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 117/17 (dalej postanowienie z 28 lutego 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę D. J. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, jako wniesionej w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych.

Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia z 28 lutego 2018 r. [k. 35-43 akt sądowych].

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 kwietnia 2018 r. II SAB/Sz 117/17, wezwano skarżącą do usunięcia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, jej braków formalnych, przez: 1. podpisanie skargi kasacyjnej z 12 kwietnia 2018 r. lub nadesłanie odpisu podpisanej skargi kasacyjnej;

2. nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej lub jej uwierzytelnionej kopii;
3. nadesłanie pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym [k. 47, 49 akt sądowych].

Zarządzeniem z ww. daty wezwano skarżącą do uiszczenia w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, wpisu sądowego w wysokości 100 zł, należnego od wniesionej skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia [k. 48, 50, 51 akt sądowych].

Przesyłkę sądową zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej i odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, doręczono pełnomocnikowi skarżącej dnia 4 maja 2018 r. (k. 52 akt sądowych).

W siedmiodniowym terminie, wpłynęły do akt dwa odpisy skargi kasacyjnej podpisane przez pełnomocnika skarżącej. W ustawowym terminie wpłynęła na rachunek sądowy kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Brak jest natomiast odpowiedzi na wezwanie sądowe do nadesłania pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi przez skarżącą do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania jej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym [k. 54, 55, 56-64 akt sądowych].

Pismo stanowiące wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, doręczono pełnomocnikowi skarżącej (będącemu adwokatem) dnia 4 maja 2018 r. Siedmiodniowy termin do udzielenia odpowiedzi na oba wezwania upłynął dnia 11 maja 2018 r. (piątek). We wskazanym terminie wpłynęła opłata tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej i dwa odpisy skargi kasacyjnej podpisane przez pełnomocnika skarżącej. W ustawowym terminie nie nadesłano pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi przez skarżącą do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną, z powodu nieusunięcia braku formalnego tego pisma.

Na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 i art. 46 § 3 ppsa, WSA orzekł jak w pkt I sentencji, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, orzekł jak w pkt II sentencji (k. 68-71 akt sądowych).

D. J., reprezentowana przez adw. J. B., zaskarżyła zażaleniem postanowienie z 5 czerwca 2018 r. w całości, zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 177a, art. 178 w zw. z art. 53 § 1 ppsa przez jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy skarga kasacyjna została skutecznie uzupełniona zgodnie z wezwaniem, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi wniesionej w terminie i naruszenia konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Pełnomocnik skarżącej wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w "Opolu" [winno być "Szczecinie"] w trybie art. 195 § 2 ppsa, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny "w Opolu" przez przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ppsa; ewentualnie na podstawie 185 § 1 w zw. z 197 § 2 ppsa o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu (k. 78-79 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci nadesłania pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do uzupełnienia którego został prawidłowo wezwany dnia 4 maja 2018 r. (k. 49, 52 akt sądowych).

Autor zażalenia w jego uzasadnieniu stwierdził, że WSA "wezwał do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej poprzez własnoręczne podpisanie skargi, nadesłanie jej odpisów, uiszczenie wpisu od skargi oraz nadesłanie pełnomocnictwa. Braki zostały uzupełnione poprzez nadesłanie odpowiedniego pisma przesyłką pocztową. Dowód: pismo przewodnie wraz z pełnomocnictwem i potwierdzeniem nadania".

Twierdzenie pełnomocnika skarżącej nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach sprawy. Pismem z 11 maja 2018 r. w sprawie II SAB/Sz 117/17 pełnomocnik skarżącej wskazał: "W celu realizacji Wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej z dnia 23 kwietnia 2018 r. oraz Zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 23 kwietnia 2018 r. przesyłam dwa odpisy skargi kasacyjnej z 12 kwietnia 2018 r. i potwierdzenie uiszczenia opłaty jako pełnomocnik skarżącej D. J.". Pełnomocnik nie wspomniał, że załącza również stosowne pełnomocnictwo. Z adnotacji doświadczonego i właściwie przeszkolonego urzędnika sądowego, przyjmującego w biurze podawczym przesyłkę pocztową wynika, że w kopercie nie było pełnomocnictwa. Na prezentacie WSA znajduje się adnotacja: "Liczba załączników kop. + 1eg. + opł + 2 zał. odpis sk. kasac." i podpis urzędnika sądowego (k. 54 akt sądowych).

Skarga kasacyjna zawiera wykaz załączników: "2 odpisy skargi wraz z załącznikami" (k. 43v, 64v akt sądowych), pełnomocnik nie wskazał w niej zatem, że dołącza pełnomocnictwo.

Uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa został przez pełnomocnika skarżącej przedstawiony Sądowi dopiero pismem z 11 lipca 2018 r. (data nadania 13.7.2018 r., k. 87-89 akt sądowych), które to pismo zatytułowane zostało "ODPOWIEDŹ NA WEZWANIE DO USUNIĘCIA BRAKÓW ZAŻALENIA" (k. 87 akt sądowych; zgodnie z adnotacją "Załączniki: 1/ pełnomocnictwo" napisane kursywą). Samo pełnomocnictwo, choć jak wynika z treści jego odpisu, zostało udzielone 25 września 2017 r., to zostało uwierzytelnienie dopiero z datą "2018-07-11" (k. 88 akt sądowych). Powyższe nie zmienia jednak faktu, że pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego w terminie, do którego został prawidłowo wezwany. W związku z tym Sąd I instancji był obowiązany odrzucić skargę kasacyjną na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 i art. 46 § 3.

Zarzut naruszenia art. 177a ppsa i art. 178 ppsa był niezasadny, a zarzut naruszenia art. 53 § 1 ppsa nierelewantny. Wezwanie z 23 kwietnia 2018 r. do usunięcia braków skargi kasacyjnej z 12 kwietnia 2018 r. w pełni odpowiadało wymogom art. 177a ppsa (k. 49 akt sądowych).

Za chybioną należy uznać argumentację pełnomocnika skarżącej, zgodnie z którą brak formalny w postaci braku nadesłania pełnomocnictwa nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy, jeśli pełnomocnictwo zostało w istocie udzielone. Stanowisku temu przeczą nie tylko wyżej wskazane przepisy ustawy procesowej, lecz również ogólne zasady postępowania. Inicjować postępowanie może bowiem tylko legitymowany do tego podmiot, strony muszą dbać o własne interesy na każdym etapie postępowania, zaś szczególnej staranności można domagać się od fachowego pełnomocnika. Nie jest rolą Sądu wyręczać strony i ich pełnomocników od obowiązków nałożonych na nich przez ustawodawcę.

Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946) okazał się nieusprawiedliwiony, wobec braku jakiegokolwiek ograniczenia przez Sąd I instancji konstytucyjnego prawa do sądu. Sytuacja procesowa, w jakiej znalazła się skarżąca, powstała wyłącznie z przyczyn leżących po stronie jej pełnomocnika.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.