Postanowienie NSA z 24 września 2014 r., I OZ 802/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1063/12 oddalające wniosek R. S. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania

Sprawa

sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o wyłączenie sędziego do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Skład

Sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z dnia 18 września 2012 r. R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Na rozprawie sądowej w dniu 22 maja 2014 r. R. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania niniejszej sprawy. Uzasadniając wniosek R. S. wskazał na postępowanie sędziego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11, w której sędzia, podczas rozprawy sądowej złożyła oświadczenie o określonej treści, czym nie wykazała – zdaniem wnioskodawcy – dobrej woli, aby rozpoznanie sprawy było prowadzone zgodnie z zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa.

W dniu 23 maja 2014 r. r. sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła do akt sprawy oświadczenie, że nie istnieją przesłanki wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), podała ponadto, że prawdą jest natomiast, iż w związku z wnioskiem R. S. o wyłączenie, sędzia złożyła w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11 oświadczenie o takiej treści, na którą powołuje się obecnie skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1063/12, oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego stwierdzając, że w świetle przytoczonych przez skarżącego podstaw wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej oraz całości akt postępowania sądowego w sprawie, nie występują wątpliwości co do bezstronności w/w sędziego. Sąd podniósł, że przeświadczenie strony co do tego, że sędzia jest nieobiektywny, nie jest przesłanką do żądania jego wyłączenia. Strona może zatem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę

Na to postanowienie R. S., reprezentowany przez adwokata z urzędu, a także osobiście złożył zażalenie podkreślając, że już raz sędzia Elżbieta Makowska wyłączyła się od rozpoznawania sprawy skarżącego, co przemawiało za uwzględnieniem wniosku o wyłączenie sędziego. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 7 K.p.a.) poprzez wydanie postanowienia o odmowie wyłączenia sędziego, mimo dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie okoliczności, że w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11 sędzia Elżbieta Makowska wyłączyła się od rozpoznania sprawy skarżącego. Skarżący wskazując na te rozbieżności podkreślił, że jako załącznik do niniejszego zażalenia należy traktować akta sprawy II SA/Sz 345/11.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia;
3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy.

Zasadnie zarzucono w zażaleniu, że nie zostały dostatecznie wyjaśnione wszystkie okoliczności związane z uzasadnieniem żądania wyłączenia sędziego, chociaż oczywiście nieprawidłowo zarzucono naruszenie art. 7 K.p.a., który to przepis nie reguluje postępowania przed sądami administracyjnymi. R. S., zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu, odwołał się do postępowania wywołanego wnioskiem o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej w sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pod sygn. akt II SA/Sz 345/11, w tym do treści złożonego we wskazanej sprawie przez wymienionego sędziego oświadczenia. W sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Sz 345/11 postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r., sędzia NSA Elżbieta Makowska została wyłączona od jej rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oceniając złożony w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie tego samego sędziego od rozpoznania sprawy tego samego skarżącego w ogóle nie rozważył przedstawionych wyżej kwestii. Jeżeli zdaniem Sądu I instancji okoliczności związane z wyłączeniem sędziego od rozpoznania sprawy skarżącego o sygn. akt II SA/Sz 345/11 nie mogły mieć znaczenia w niniejszej sprawie, to winien on przedstawić swoje stanowisko w tym względzie w uzasadnieniu wydanego postanowienia.

Wobec braku stosownych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był uchylić postanowienie w celu ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powinien w pełni odnieść się do podnoszonych przez skarżącego we wniosku argumentów, w szczególności związanych ze złożonym przez sędziego oświadczeniem i w konsekwencji z wyłączeniem sędziego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.