Postanowienie NSA z 19 września 2018 r., I OZ 802/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2144/17 odrzucające skargę kasacyjną W. K.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2144/17

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skarg A. V. i W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2144/17 (dalej postanowienie z 11 maja 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2144/17 (dalej wyrok I SA/Wa 2144/17) w sprawie ze skarg A.V. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2013 r.) w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu postanowienia z 11 maja 2018 r. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem I SA/Wa 2144/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi A. V. i W. K. na decyzję z [...] października 2013 r.

Dnia 22 lutego 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek M. K. i M. K. (następców prawnych po zmarłym W. K., reprezentowanych przez adw. J. D., w substytucji którego został ustanowiony w sprawie adw. M. B.) o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu [k. 178, 183, 185-186, 188 akt I SA/Wa 2144/17].

Odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono adw. J. D. dnia 22 marca 2018 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) [k. 209 akt I SA/Wa 2144/17].

Dnia 23 kwietnia 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna, w której w nagłówku jako skarżących wskazano W. K. i M. K. Skarga kasacyjna została sporządzona przez pełnomocnika - adw. M. B., działającego w substytucji adw. J. D. [k. 210-215; data stempla pocztowego "20.04.2018"; k. 217 akt I SA/Wa 2144/17].

Stosownie do dyspozycji art. 173 § 2 ppsa skargę kasacyjną może wnieść strona, (...) po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

W niniejszej sprawie skarżący - W. K. nie otrzymał odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, gdyż zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd. W postępowaniu sądowym uczestniczyli jego następcy prawni - M. K. i M. K., reprezentowani przez adw. M. B., działającego w substytucji adw. J.D.

Pełnomocnik nie był uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu W. K. z uwagi na śmierć strony i wygaśnięcie pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego pełnomocnikowi - r. pr. E. K. Z tych powodów WSA na podstawie art. 178 ppsa odrzucił - uznając za niedopuszczalną - skargę kasacyjną wniesioną przez adw. M. B. w imieniu W. K. (k. 221-223 akt sądowych).

Na postanowienie z 11 maja 2018 r. zażalenie wywiódł M. K. (dalej wnoszący zażalenie, następca prawny skarżącego), reprezentowany przez adw. M. B. w substytucji adw. J. D., zaskarżając w/w postanowienie w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. art. 178 w zw. z art. 177a w zw. z art. 176, art. 46 § 1 pkt 1 i art. 49 ppsa przez odrzucenie skargi kasacyjnej bez wzywania do uzupełnienia braków w postaci sprecyzowania oznaczenia jednej ze skarżących stron, podczas gdy odrzuceniu bez wyzwania do usunięcia braków podlega wyłącznie skarga dotknięta wadami polegającymi na braku przytoczenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia;
2. art. 177a w zw. z art. 176 § 2 w zw. z art. 49 w zw. z art. 46 § 1 pkt 1 ppsa przez brak wezwania Skarżącego [zapewne następcy prawnego skarżącego] do usunięcia braku w postaci braku wskazania strony postępowania w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej jako strona postępowania została wskazana osoba zmarła, co nie może zostać potraktowane jako spełnienie wymogu oznaczenia strony postępowania;
3. art. 178 ppsa przez błędne przyjęcie, że skarga kasacyjna wniesiona w imieniu W. K., jako niedopuszczalna z uwagi na śmierć skarżącego, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności z wniosku o zawieszenie postępowania z 6 listopada 2014 r. wobec śmierci skarżącego W. K. i wniosku z 21 lutego 2018 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wraz z uzasadnieniem na adres pełnomocnika Skarżącego - M. K. wynika jednoznacznie, że skarga kasacyjna została wniesiona w imieniu Skarżącego M. K., który omyłkowo oznaczony został w piśmie jako W. K. Wnoszący zażalenie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia (k. 234-237 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie, czy - w przedstawionym stanie faktycznym - błędne oznaczenie przez pełnomocnika substytucyjnego strony w skardze kasacyjnej można uznać za brak spełnienia wymagania, podlegający usunięciu w trybie art. 177a w zw. z art. 176 w zw. z art. 46 § 1 pkt 1 ppsa.

Zarzuty przytoczone w zażaleniu okazały się zasadne.

Nie ulega wątpliwości, że w skardze kasacyjnej wniesionej przez umocowanego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika substytucyjnego jako strona został oznaczony W. K. (k. 210 akt I SA/Wa 2144/17). Z całokształtu sprawy wynika jednak, że pełnomocnik dokonał oczywistej omyłki w sporządzaniu pisma procesowego i zamiast imienia "W." winien był wpisać imię "M.".

W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał, że działa "w imieniu skarżących" - W. K. i M. K., "pełnomocnictwo oraz pełnomocnictwo substytucyjne wraz z potwierdzeniami dokonanych opłat skarbowych w aktach" (k. 211 akt I SA/Wa 2144/17). W aktach sprawy znajdują się stosowne dokumenty wskazujące na istnienie stosunku pełnomocnictwa pomiędzy M. K. (następcą prawnym W. K.) a adw. J. D. i pełnomocnikiem substytucyjnym adw. M. B. (k. 139, 143, 144, 178, 180, 182 akt I SA/Wa 2144/17), gdy brak dokumentów wskazujących na istnienie stosunku pełnomocnictwa pomiędzy W. K. a adw. J. D. i pełnomocnikiem substytucyjnym adw. M. B. Pełnomocnik prawidłowo oznaczył M. K. a nie W. K. jako stronę we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 185-186 akt I SA/Wa 2144/17).

Nie sposób uznać, by pełnomocnik, powołujący się na pełnomocnictwo udzielone przez M. K. (następcę prawnego W. K.), jak i pełnomocnik substytucyjny, mieli zamiar działać w imieniu zmarłego poprzednika prawnego swego mocodawcy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że W. K. zmarł dnia [...] października 2014 r. (fotokopia aktu zgonu k. 47 akt I SA/Wa 3105/13). Z tej też przyczyny postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone (postanowienie WSA w Warszawie z 17 grudnia 2014 r. I SA/Wa 3104/13; k. 27-28 akt I SA/Wa 2144/17). Z wnioskiem o jego podjęcie wystąpił M. K., legitymujący się postanowieniem Sądu Rejonowego w Mławie z 14 marca 2017 r. sygn. akt I Ns 257/16 o stwierdzeniu praw do spadku po W. K. (k. 115, 139-140, 143 akt I SA/Wa 2144/17).

Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że w skardze kasacyjnej doszło do oczywistej omyłki w zakresie oznaczenia jednej ze stron. Sąd I instancji winien był zatem wezwać pełnomocnika skarżących kasacyjnie do sprecyzowania pisma przez wskazanie, czy skarga kasacyjna sporządzona jest w imieniu zmarłego dnia 21 października 2014 r. W. K., czy w imieniu jego następcy prawnego M. K., w imieniu którego pełnomocnik złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku I SA/Wa 2144/17. Niedopełnienie tego obowiązku i odrzucenie skargi kasacyjnej można uznać za zbyt formalistyczne podejście, skutkujące w konsekwencji ograniczeniem prawa do sądu następcy prawnego zmarłego W. K. Nie znaczy to, że strony, a w szczególności ich fachowi pełnomocnicy, nie mają obowiązku dochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw.

Zarówno W. K., jak i M. K. reprezentowali pełnomocnicy powiązani z jedną kancelarią (k. 15 akt I SA/Wa 3105/13, k. 143, 144, 147, 148, 179, 180 akt I SA/Wa 2144/17). Wzmacnia to argumentację, że błędne oznaczenie było jedynie efektem oczywistej omyłki a nie zamierzoną próbą zaskarżenia wyroku Sądu I instancji przez zmarłego. Nie zmienia to oczywiście ogólnej konstatacji, że kancelaria i jej pracownicy winni skrupulatniej analizować pisma kierowane do Sądu przed ich wysłaniem.

Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.