Postanowienie NSA z 27 sierpnia 2009 r., I OZ 804/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 318/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 318/08

Skład

Sędzia NSA Ewa Dzbeńska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w E. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr: [...] w przedmiocie zwrotu równowartości kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie w szkole wojskowej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 318/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", odmówił skarżącemu A. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 318/08. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, iż odpis powyższego wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 30 października 2008 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego. W dniu 16 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż po otrzymaniu odpisu wyroku skarżący wyjechał za granicę, a dalsze prowadzenie sprawy powierzył swojemu pełnomocnikowi. W dniu 9 czerwca 2009 r. skarżący uzyskał wiadomość w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, iż skarga kasacyjna nie została złożona. W tej sytuacji skarżący przekazał całą dokumentację sprawy nowemu pełnomocnikowi, co nastąpiło w dniu 12 czerwca 2009 r.

W postanowieniu odmawiającym przywrócenia terminu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z wniosku nie wynika, aby po doręczeniu skarżącemu wyroku wraz z uzasadnieniem zaistniały jakiekolwiek okoliczności uniemożliwiające skarżącemu wniesienie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Ponadto wniosku o przywrócenie terminu nie można opierać na tym, że to nie strona, ale jej pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej, albowiem błąd procesowy pełnomocnika obciąża stronę.

Od powyższego postanowienia A. P. złożył zażalenie, podtrzymując argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu podniósł, że skarżący dochował szczególnej staranności zlecając sprawę pełnomocnikowi i upewniając się, iż wniesie on skargę kasacyjną. Nie może być zatem mowy o winie w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a., której w ocenie skarżącego nie sposób utożsamiać z winą w wyborze pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).

Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione.

Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.

W rozpoznawanej sprawie skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej z przyczyn, które nie sposób uznać za niezawinione. Wina w uchybieniu terminu wiąże się z działaniem (zaniechaniem) pełnomocnika strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż zaniedbania ze strony pełnomocnika obciążają mocodawcę, a niezachowanie terminu przez pełnomocnika powinno być traktowane jako zaniechanie strony.

Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.