Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r., sygn. akt III SO/Gl 2/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek K.M. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w R. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) w związku z bezczynnością w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 21 stycznia 2019 r. do Sądu Rejonowego w R. wpłynęła skarga K.M. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący w skardze wskazał adres do doręczeń na platformę ePUAP, a dodatkowo także skrytkę pocztową. W piśmie z dnia 19 lutego 2019 r. K.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w R. grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku prawnego, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzedstawieniem skargi wraz z uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. We wniosku wskazano, że do dnia złożenia wniosku organ nie przekazał skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, nadal nie udostępnił informacji publicznej i nie poinformował Skarżącego o powodach opóźnienia. W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia 15 marca 2019 r., organ przedstawił przebieg postępowania i zwrócił się o oddalenie wniosku oraz odstąpienie od wymierzenia grzywny. Organ wskazał na problemy techniczne związane z funkcjonowaniem platformy ePUAP, za pomocą której doręczano korespondencję Skarżącemu.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że jest on przedwczesny. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w sprawie udostępnienia informacji publicznej (pismo z dnia 21 stycznia 2019 r.) wpłynęła do Sądu Rejonowego w R. w dniu 21 stycznia 2019 r. (data wpływu widnieje na prezentacie Sądu Rejonowego w R.). Wniosek o nałożenie grzywny na organ z kolei został złożony osobiście przez Skarżącego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 19 lutego 2019 r. Tymczasem w dniu 19 lutego 2019 r. nie zakończył bieg trzydziestodniowy termin na realizację przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wynika z tego, że wniosek o ukaranie grzywną organu wpłynął do Sądu w dniu, w którym organ miał nadal otwarty termin na przekazanie Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Termin trzydziestodniowy na wykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. upływał bowiem w dniu 20 lutego 2019 r.
W tej sytuacji, brak było, zdaniem Sądu, podstaw do stwierdzenia, że organ nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. oddalił wniosek o wymierzenie grzywny.
Zażalenie na to postanowienie wniósł K.M. Zdaniem Skarżącego, uszło uwadze Sądu, że postępowanie w sprawie dotyczy udostępnienia informacji publicznej. W postępowaniu tym winien zostać zastosowany przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że organ zobowiązany jest dokonać czynności w terminie 14 dni. Przepis ten jest, zdaniem skarżącego, lex specialis względem art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ nie przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjemu w Gliwicach skargi wraz z aktami sprawy ani w terminie czternastodniowym, ani w trzydziestodniowym. W tym stanie rzeczy, niezależnie od terminu, w którym skarżący złożył wniosek o ukaranie organu grzywną, wniosek jest zasadny, bowiem organ nie spełnił ustawowego obowiązku w terminie przewidzianym przez prawo.
Odpowiedź na zażalenie wniósł Prezes Sądu Rejonowego w R., domagając się jego oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 54 § 2 p.p.s.a. w zakresie, w jakim określa trzydziestodniowy termin na przekazanie przez organ sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W rzeczywistości, z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zastosowanie znajdował przepis szczególny, którym jest art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jest to lex specialis w stosunku do ogólnego unormowania z art. 54 § 2 p.p.s.a., zakreślający inny, krótszy – 15 dniowy - termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie (por. np. post. NSA z 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OZ 667/19, z 31 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 454/19, z 9 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 384/19, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Z uwagi na powyższe, zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia, bowiem Sąd błędnie uznał, że wniosek Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był przedwczesny. Skoro skarga K.M. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej wpłynęła do Sądu Rejonowego w R. w dniu 21 stycznia 2019 r., to złożenie przez Skarżącego w dniu 19 lutego 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie tej skargi do Sądu wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę nastąpiło po upływie 15 dniowego terminu na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ponownie rozpoznając wniosek, Sąd Wojewódzki oceni, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w terminie, czy w sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia grzywny na Prezesa Sądu Rejonowego w R. W oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.