Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II SO/Wa 45/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku D.S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Rektorowi Uniwersytetu Warszawskiego za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 11 kwietnia 2013 r. (zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Wa 1006/13) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w punkcie 1. wymierzył Rektorowi Uniwersytetu Warszawskiego grzywnę w wysokości 100 złotych, w punkcie 2. zasądził od Rektora Uniwersytetu Warszawskiego na rzecz wnioskodawcy D.S. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 04 czerwca 2013 r. D.S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu Warszawskiego grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 11 kwietnia 2013 r. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie (zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Wa 1006/13) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W odpowiedzi na wniosek Rektor Uniwersytetu Warszawskiego wniósł o jego oddalenie. Organ wyjaśnił, że ww. skarga D.S. została złożona przez skarżącego osobiście w dniu 11 kwietnia 2013 r. Organ wyjaśnił, że powyższą skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przekazał do WSA w Warszawie w dniu 23 maja 2013 r. Opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wynikało z przyczyn organizacyjnych, związanych z kompletowaniem dokumentów, znajdujących się w różnych jednostkach Uczelni, co dodatkowo utrudnił długi majowy weekend oraz złożenie przez skarżącego, na krótko przed upływem terminu, swojego stanowiska w sprawie, co wymagało przekazania stanowiska Prorektorowi ds. Studentów. Organ zaznaczył, że skarżący był informowany na bieżąco o działaniach organu w sprawie jego skargi.
W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2013 r. wnioskodawca wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji stwierdził, iż z zestawienia daty otrzymania przez organ skargi w dniu 11 kwietnia 2013 r., z datą przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Sądowi w dniu 23 maja 2013 r., wynika, że termin 30-dniowy, o którym mowa w art. art. 54 § 2 p.p.s.a., upłynął z dniem 13 maja 2013 r. W ocenie Sądu I instancji opóźnienie w przekazaniu skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy uzasadniało wymierzenie organowi grzywny w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji podkreślił, iż okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi oraz okres tego uchybienia pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Sąd I instancji wskazał, że ww. okoliczności mogą mieć jedynie wpływ na wysokość grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.). Powyższy przepis pozwala bowiem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Sąd I instancji uznał, iż wniosek D.S. jest uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 złotych.
Zażalenie na ww. postanowienie złożył D.S. wnosząc o jego zmianę w zakresie punktu 1 przez podwyższenie wysokości grzywny wymierzonej Rektorowi Uniwersytetu Warszawskiego i zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Sądu I instancji z dnia 8 lipca 2013 r. zarzucono niewspółmierność wysokości grzywny do stopnia naruszenia przez organ norm prawnych. Nadto podniesiono, że grzywna w wysokości 100 złotych nie spełnia swojej podstawowej funkcji tj. funkcji represyjnej. Skarżący wskazał, iż organ oprócz nieprzekazania skargi w ustawowym terminie dodatkowo dezinformował skarżącego co do przebiegu postępowania, utajnił postępowanie, a ostatecznie przekazał do sądu niekompletne akta sprawy. Zdaniem skarżącego okoliczności te powinny znaleźć odbicie w wysokości grzywny wymierzonej organowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 §1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Jednocześnie według art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Wysokość grzywny jest ustalana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Ujęte w cytowanych wyżej przepisach uprawnienie oraz przesłanki orzeczenia o wymierzeniu grzywny organowi, który nie przesłał w zakreślonym terminie skargi do sądu nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Warto przy tym zaznaczyć, iż w procesie merytorycznego rozpoznania wniosku w przedmiocie wymierzenia w tym przypadku grzywny można wyodrębnić dwa etapy. W pierwszym z nich Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje oceny czy wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny z tytułu opieszałości przy przekazywaniu wniesionej za pośrednictwem takiego organu skargi jest zasadny. To znaczy, czy rzeczywiście organ uchybił trzydziestodniowemu terminowi do przesłania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzi na skargę.
Ustalenia dokonane na tym gruncie przez Sąd I instancji są prawidłowe i nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie trzydziestu dni od dnia ich wniesienia.
Drugi etap obejmuje ustalenie wysokości grzywny, jaką z tego tytułu należy organowi wymierzyć w ramach zakreślonych przez ustawodawcę w art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd w tej części postępowania bada wszelkie związane z zaistniałą sytuacją okoliczności podniesione zarówno przez wnioskodawcę, jak i sam organ. Ocenia, jakie przyczyny spowodowały opóźnienie w przesłaniu skargi, czy organ dopuszczał się tego rodzaju uchybień w przeszłości, czy przekroczenie terminu do przesłania skargi ma charakter nagminny, czy też stanowiło jednostkowy przypadek. Sąd bierze także pod uwagę długość okresu, jaki upłynął od dnia w którym organ najpóźniej mógł bez przekroczenia trzydziestodniowego terminu przesłać do Sądu skargę, a dniem jej rzeczywistego wysłania.
To właśnie ustalenia Sądu I instancji na tej płaszczyźnie zostały poddane w wątpliwość przez wnoszącego zażalenie D.S. Skarżący uznał, że grzywna w wymierzonej przez Sąd I instancji wysokości jest zbyt niska. Ze stanowiskiem tym jednak nie można się zgodzić. Bowiem orzeczenie o wymierzeniu organowi na wspomnianej podstawie grzywny pełni funkcje: dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną. Samo wymierzenie grzywny ma na celu wymóc na organie, aby ten zrealizował obowiązek wynikający z treści art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazując skargę do sądu administracyjnego. Powinno zmusić go do terminowego przesyłania tego rodzaju pism w przyszłości (funkcja prewencyjna). Sama zaś funkcja represyjna przejawia się przede wszystkim w samym wymierzeniu kary (w przedmiotowej sprawie grzywny) za naruszenie prawa. Stanowi wyraz usankcjonowania zachowania organu za nieprzestrzeganie ustanowionego przez ustawodawcę prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie o wymierzeniu grzywny realizuje wspomniane funkcje dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną, co powoduje, że wniesione zażalenie nie może zostać uwzględnione. Również wysokość grzywny zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest współmierna do zaistniałego naruszenia prawa. Z realizacją funkcji, jaką winna spełniać kara grzywny wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest kwestia jej miarkowania. Warto w tym miejscu podkreślić, że Sąd przy ustalaniu jej wysokości powinien mieć w szczególności na uwadze rodzaj naruszonego dobra, stopień szkodliwości tego naruszenia, stopień zawinienia organu, okres w jaki organ pozostawał w zwłoce z przesłaniem akt do sądu. Należy przy tym wspomnieć, że organ przesłał skargę przekraczając termin do dokonania tej czynności o 10 dni. Brak jest także przesłanek aby uznać, iż zachowanie Rektora w tym względzie jest notoryczne. Sam skarżący tej okoliczność nie wykazał. Skarżący nie wykazał również, że zachowanie Rektora spowodowało poniesienie przez niego poważnych szkód moralnych, zdrowotnych i materialnych. Również ograniczenie się do niepopartych niczym twierdzeń na okoliczność dezinformowania skarżącego przez organ, wbrew stanowisku skarżącego nie mogło wpłynąć na wysokość wymierzonej organowi kary grzywny.
Z tego też względu wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest adekwatna do stopnia naruszenia ciążącego na organie obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania. Podkreślić należy, iż wpływ na wysokość grzywny ma również fakt, że organ wykonał ciążący na nim obowiązek przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.