Postanowienie NSA z 9 sierpnia 2016 r., I OZ 809/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 758/15 odrzucające skargę T.G. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia:

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Sentencja

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 75815, odrzucił skargę T.G. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zarządzeniem z dnia 15 marca 2016 r. Sąd wezwał wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącej – adw. W.S., do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi przez jednoznaczne i dokładne sprecyzowanie przedmiotu skargi, tj. wskazanie w rozpoznaniu jakich wniosków i skarg (wskazanie dokładnie jak był zatytułowany i czego dotyczył wniosek lub skarga oraz wskazanie ich daty) Prezydent m.st. Warszawy (lub Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście) pozostaje bezczynny.

Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 kwietnia 2016 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji (karta 33 akt sądowych).

Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przedłużenie do 21 dni terminu do sprecyzowania przedmiotu skargi, ze względu na złożoność sprawy oraz brak kontaktu z T.G.. Następnie w dniu 19 maja 2016 r. (data nadania) adw. W.S. złożył pismo, którym doprecyzował skargę wskazując, że została ona złożona na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy polegającą na rażącym przekroczeniu terminów do załatwienia sprawy.

Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym i nie podlega wydłużeniu w zależności od woli strony, czy innego podmiotu. Zatem niedotrzymanie tego terminu wywołuje skutki ściśle określone prawem, w niniejszym przypadku odrzucenie skargi. Wobec tego Sąd uznał, że skoro termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w niniejszej sprawie w dniu 4 maja 2016 r., to za bezskuteczne należy uznać doprecyzowanie skargi przez pełnomocnika skarżącej dokonane pismem z dnia 19 maja 2016 r. Sąd zauważył przy tym, że również to pismo nie precyzuje w sposób jednoznaczny i dokładny przedmiotowej skargi.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła T.G., zaskarżając je w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji RP, polegające na błędnym zastosowaniu art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i w konsekwencji odrzucenie skargi, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP i wyrażoną w niej zasadą prawa strony do sądu, zobowiązuje sąd administracyjny po stwierdzeniu, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony- do bezpośredniego skierowania wezwania do uzupełnienia braków do strony.

W konkluzji zażalenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;

2. oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy;
3. określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Natomiast w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem przepisu art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Zaznaczyć przy tym należy, że zakreślony siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, wynikający z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany, ani przedłużany przez sąd, gdyż przepisy prawa nie dopuszczają takiej możliwości. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 28 kwietnia 2016 r. z prośbą o przedłużenie terminu do sprecyzowania przedmiotu skargi nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Termin, o którym mowa może być natomiast przywrócony na zasadach ogólnych, jednak z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby został złożony wniosek w tym przedmiocie. Naruszenie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a. prowadzi zatem do odrzucenia skargi niezależnie od przyczyn, których wystąpienie doprowadziło do uchybienia terminowi (por. post. NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., I GSK 1465/11, z dnia 18 maja 2011 r., I OSK 802/11). Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że skoro termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 4 maja 2016 r., to bezskuteczne jest doprecyzowanie skargi przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 19 maja 2016 r.

Nie mógł w rozpoznawanej sprawie odnieść zamierzonego skutku argument zażalenia, że w przypadku, gdy braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, Sąd winien bezpośrednio do strony skierować wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., II OSK 2634/11, na które powołano się w zażaleniu dotyczy bowiem zgoła odmiennego stanu faktycznego. Sprawa ta dotyczyła sytuacji, w której pełnomocnik strony skarżącej składając skargę do Sądu I instancji nie dołączył do niej umocowania do działania w imieniu skarżącej, a na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie przedłożona została jedynie niepoświadczona za zgodność kopia pełnomocnictwa. Tu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uznanie, iż braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony zobowiązywało Sąd I instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Dlatego też w sprawie II OSK 2634/11 Naczelny Sąd Administracyjny uznał odrzucenie skargi za przedwczesne. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Prawidłowo umocowany z urzędu pełnomocnik skarżącej wzywany był bowiem do określenia i doprecyzowania przedmiotu skargi, czego nie uczynił we wskazanym terminie. Wobec powyższego uznać należy, że – wobec nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi – Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę w niniejszej sprawie.

W konsekwencji nie można przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego i nieograniczonego prawa do składania skarg. Wymóg zachowania terminów ustawowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, gdyż wynagrodzenie to przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.