Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] lutego 2005 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.
Pismem z dnia 11 września 2009 r. D. W. wniosła o wyłączenie sędziego NSA Haliny Kremis i sędziego WSA Andrzej Ciska od rozpoznania niniejszej sprawy, wskazując na "...stronniczość, pozbawienie (jej) prawa do dokumentów i sięganie po (jej) własność na łapówki dla mafii.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt. II SA/Wr 298/05 wniosek w/w oddalił oraz wymierzył jej grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych) za zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziów.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wskazane we wniosku o wyłączenie w/w sędziów przyczyny nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a sędziowie w złożonych wyjaśnieniach oświadczyli, że pomiędzy nimi a skarżącymi nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności oraz nie zachodzą żadne z przyczyn określonych w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. Ponadto, wskazał, że w jego ocenie wniosek skarżącej zwierał elementy pomówień wobec sędziów, które są nieprawdziwe, a przy tym niesłuszne i krzywdzące.
Z tych względów, Sąd pierwszej instancji uznał, że powtarzanie przez skarżącą nieprawdziwych zarzutów wobec sędziów, bez żadnego uprawdopodobnienia jest rozmyślnym działaniem w złej wierze i uzasadnia wymierzenie jej grzywny na podstawie art. 23 P.p.s.a.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia D. W. i M. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucono, że jest ono "...niesprawiedliwe i bezwzględnie nieważne...".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego jest uregulowana w art. 18-23 P.p.s.a. Ustawodawca wyróżnił dwie kategorie przesłanek wyłączenia sędziego. Pierwsza z nich określona w art. 18 P.p.s.a. zawiera przesłanki bezwzględne wyłączenia sędziego tzn. wyłączenie go z mocy samej ustawy w przypadku zaistnienia którejś z tych przesłanek. Natomiast art. 19 P.p.s.a. określa w sposób generalny charakter przesłanek względnych wyłączenia sędziego, stanowiąc, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Z kolei przepis art. 20 P.p.s.a wymaga, aby wniosek o wyłączenie sędziego został zgłoszony na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, z uprawdopodobnieniem przyczyn wyłączenia.
W przedmiotowej sprawie skarżąca D. W. składając wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Haliny Kremis i sędziego WSA Andrzej Ciska nie uprawdopodobniła przyczyn ich wyłączenia, lecz ograniczyła się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący uzasadniając zażalenie, nie przytoczyli, poza jedynie hasłowym sformułowaniem zarzutów, jakichkolwiek okoliczności mogących służyć ich uprawdopodobnieniu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w/w sędziów w danej sprawie, to oddalenie przez Sąd pierwszej instancji ich wniosku o wyłączenie sędziów było prawidłowe.
Odnosząc się do kwestii wymierzenia skarżącej przez Sąd pierwszej instancji grzywny, przypomnieć należy, iż stosowanie do treści art. 23 P.p.s.a. w przypadku zgłoszenia w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego sąd administracyjny, oddalając wniosek, może skazać zgłaszającego wniosek na grzywnę do wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Wyjaśnienia przy tym wymaga, że "zła wiara" wnioskodawcy, o której mowa w w/w przepisie polega na rozmyślnym wprowadzenie sądu w błąd co do istnienia przyczyny wyłączenia lub rażącym niedbalstwie w zakresie przytaczania okoliczności mających stanowić podstawę wyłączenia. Wymierzana na podstawie art. 23 P.p.s.a. grzywna jest bowiem, formą sankcji za składanie ewidentnie nieuzasadnionych wniosków o wyłączenie sędziego, które mogą spowodować znaczne przedłużenie postępowania w danej sprawie. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2005). Podkreślić również należy również, że wniosek o wyłączenie sędziego nie może służyć wyłącznie jako środek zmiany przez skarżącego składu sądu rozpoznającego jego sprawę.
Wskazać należy, że przedmiotowy wniosek D. W. jest jej kolejnym wnioskiem o wyłączenie sędziego NSA Haliny Kremis i sędziego WSA Andrzej Ciska w tej sprawie. Pismem z dnia 28 lipca 2005 r. skarżąca wniosła bowiem, o wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w tym w/w sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 25 września 2006 r. sygn. akt. II SO/Op 69/05 powyższy wniosek oddalił. Natomiast we wniosku objętym przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem, nie zostały wskazane jakiekolwiek nowe okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie.
Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu trafnie uznał, że kolejny wniosek D. W. o wyłączenie sędziego NSA Haliny Kremis i sędziego WSA Andrzej Ciska został zgłoszony w złej wierze, co uzasadniało wymierzenie skarżącej grzywny na podstawie art. 23 P.p.s.a.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.