Uzasadnienie
W skardze na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu M.W. zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw.
Z informacji uzyskanych od M.W. wynika, że gospodarstwo domowe tworzy wraz ze swoim mężem – A.W., z którym zamieszkuje budynek mieszkalny o powierzchni 64 m2. Na comiesięczne dochody rodziny składają się świadczenia emerytalno – rentowe odpowiednio w wysokości 1 237 zł i 1652 zł, łącznie 2889 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny skarżonym postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca nie wykazała, aby nie była stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a dysponując comiesięcznym dochodem w wysokości 2889 zł jest w stanie uiścić opłatę sądową w wysokości 200 zł, oraz ewentualne dalsze opłaty w wysokości 100 zł. Część deklarowanych przez nią wydatków nie stanowi bowiem wydatków comiesięcznych, jak chociażby wydatki związane z ubezpieczeniem domu czy opłatami za energię elektryczną i gaz, które co do zasady opłacane są odpowiednio raz do roku i raz na dwa miesiące. Ponadto zdaniem Sądu kwoty deklarowanych przez nią wydatków zostały zawyżone, gdyż przy dochodzie 2889 zł deklarowane comiesięczne wydatki sięgają kwoty 3300 zł (bez uwzględnienia ubezpieczenia domu i kwoty 3398 zł przeznaczonej na zakup opału). Analizując zaś deklarowane wydatki WSA w Rzeszowie stwierdził, że z kwoty 500 zł ponoszonej z tytułu comiesięcznych wydatków na odzież skarżąca z całą pewnością jest w stanie wygospodarować kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, oraz kwotę 100 zł na ewentualne, kolejne opłaty.
Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.W.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Na podstawie art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny wbrew stanowisku skarżącej, a zgodnie z oceną Sądu pierwszej instancji, ustalił, że brak jest w sprawie podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy ustalonych w sprawie dochodach skarżącej, wygospodarowanie odpowiedniej sumy, aby ponieść koszty związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym, zależy wyłącznie od starań Marii Wilczyńskiej. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, wygospodarowania stosownych środków może pochodzić np. z ograniczenia wydatków na ubrania. Podkreślić zaś należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że jest w istocie finansowana ze środków podatników (zob. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OZ 568/15).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.