Postanowienie NSA z 22 października 2010 r., I OZ 812/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Rz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 301/10 o przywróceniu H.B. terminu do usunięcia braku formalnego skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi H.B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 17 maja 2010 r. odrzucił skargę H.B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości, z uwagi na nieprzedłożenie 5 jej odpisów.

W dniu 28 maja 2010r. H.B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia w/w braku formalnego skargi. W motywach podniosła, że przez ostatnie dwa miesiące razem z mężem sprawowała opiekę (poświęcając cały swój czas) nad ciężko chorym szwagrem, który jako osoba rozwiedziona nie mógł liczyć na pomoc bliższej rodziny. Szwagier zmarł w dniu, w którym nastąpiło odrzucenie jej skargi (tj. 17 maja 2010 r.). Zaznaczyła, iż tak wezwanie o wpis, jak i wezwanie o nadesłanie odpisów skargi zostały jej doręczone w jednej kopercie. W związku czym, uszło jej uwadze wezwanie o nadesłanie 5 odpisów skargi. Zaabsorbowana sprawami związanymi z opieką nad szwagrem zastosowała się bowiem tylko do treści tego pierwszego wezwania tj. uiściła wpis.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. przywrócił H.B. termin do usunięcia braku formalnego skargi.

W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., wyjaśnił, przyczyną z powodu której skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu w zakresie odpisów skargi był fakt sprawowania przez nią opieki nad ciężko chorym szwagrem, a zaabsorbowanie powyższymi sprawami spowodowało, iż skarżąca przeoczyła, że przesyłka sądowa doręczona jej w dniu 12 kwietnia 2010 r. zawierała nie tylko wezwanie w przedmiocie uiszczenia wpisu, lecz także w przedmiocie nadesłania 5 odpisów skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w tej sytuacji nie można zatem mówić o winie w zakresie niedotrzymania ustawowego terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Wykonywanie czynności opiekuńczych w stosunku do ciężko chorej, bliskiej osoby i związane z tym obowiązki usprawiedliwia bowiem zachowanie strony w zakresie należytego dbania o własne interesy. Podkreślił, że skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie jej przedmiotowego terminu przedłożyła wymagane odpisy skargi.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Prezydenta Miasta Rz. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnianiu wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie strona skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, bez własnej winy, albowiem opieka nad szwagrem oraz związane z tym niedokładne zapoznanie się z treści korespondencji sądowej, nie może być uznane za staranne działanie strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Kwestię oceny braku winy ustawodawca pozostawił do uznania sądu. Daje to sądowi możliwość wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, które uzna za istotne, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98 (LEX nr 50679), zwraca uwagę, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takiej analizy dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wydając zaskarżone postanowienie uznał, iż przedstawione przez skarżącą okoliczności uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do usunięcia braku formalnego skargi nastąpiło bez jej winy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminowi, zaś czynności, których dokonała, niezbicie wskazują na dobrą wolę z jej strony i dołożenie należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Natomiast troski związane ze stanem zdrowia bliskiej osoby nie mogą być pominięte przy ocenie staranności w prowadzeniu swoich spraw. (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2008 r., II OZ 772/08, Lex nr 493676).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.) – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., I OZ 354/08, Lex nr 494229).

W związku z powyższym, świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących oraz mając na względnie poczynione powyżej uwagi, stanowisko Sądu pierwszej instancji należy uznać, że prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 193 oraz art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.