Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 311/12 odrzucił zażalenie M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 311/12 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 311/12 o odrzuceniu skargi M.S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania decyzji.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 311/12, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwał M.S. do uiszczenia wpisu sądowego od ww. zażalenia, pod rygorem jego odrzucenia.
Powyższe zarządzenie z dnia 5 sierpnia 2013 r. stało się przedmiotem zażalenia M.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
W rozdziale 3 działu V ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały jednak przewidziane zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 P.p.s.a. wyróżnia się dwie kategorie zwolnień od kosztów sądowych – zwolnienia przedmiotowe (zawarte w pkt 1 od lit. "a" do "f") oraz zwolnienia podmiotowe (zawarte w pkt 2 – 4). Zwolnienia przedmiotowe obejmują sprawy, które dotyczą szeroko pojmowanej pomocy i opieki społecznej, bezrobocia, zasiłków chorobowych, świadczeń leczniczych, rehabilitacyjnych, spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, ubezpieczeń społecznych oraz powszechnego obowiązku obrony. Jest to katalog zamknięty, przeznaczony dla spraw szczególnie istotnych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia "z zakresu pomocy i opieki społecznej" (art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, że każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia w instytucji pomocy i opieki społecznej, kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niniejsza sprawa należy właśnie do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, wobec czego skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym stwierdzić należy, iż Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nieprawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, gdyż w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 311/12 o odmowie przyznania M.S. prawa pomocy w zakresie całkowitym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie został rozpatrzony, bowiem skarżący z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest z nich zwolniony.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.