Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1066/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącym L. S. i P. S. podnosząc, że w sprawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę L. S. i P. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu jako niedopuszczalną, i w związku z powyższym oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoduje, że skarżącym nie przysługuje prawo pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 15 lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy złożyli skarżący L. S. i P. S. zarzucając błędne zastosowanie przepisu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi". Odmowa przyznania prawa pomocy bez merytorycznej analizy wniosku skarżących i z powołaniem na wskazany przepis art. 247 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być orzeczona przy zachowaniu najwyższej staranności i w sytuacji, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji powołał się na postanowienie tego Sądu z dnia 15 lipca 2009 r. w przedmiocie odrzucenia skargi L. S. i P. S. i w związku z powyższym przyjął oczywistą bezzasadność skargi, a tym samym odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Niezależnie od dokonanej w tej sprawie oceny zasadności skargi, należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji powinien najpierw prawomocnie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a dopiero później rozstrzygnąć sprawę, co do istoty. Z przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sentencji wydarzeń wynika odwrotnie, tzn. Sąd pierwszej instancji najpierw rozstrzygnął sprawę, a następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta przez Sąd I instancji kolejność rozpatrywania powoduje niebezpieczeństwo pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Wskazać również należy, że odrzucenie skargi postanowieniem przez Sąd I instancji, a następnie ponowne badanie zasadności tej skargi przy okazji orzekania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 247 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przez Sąd I instancji jest niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.