Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1463/13 odmówił Gminie S. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej.
Sąd wskazał, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w mieniu gminy oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca uzasadniła wniosek charakterem obiektu, który stanowi znaczący pomnik dziedzictwa narodowego. W ocenie skarżącej jego wyjątkowe właściwości architektoniczne historyczne wymagają dalszej kosztownej pieczy, a jak wynika z doświadczenia z innymi podobnymi zabytkami po zwrocie poprzednim właścicielom, ich stan ulegał pogorszeniu. Znaczenie ma bowiem koszt bieżącego utrzymania obiektu. Skarżąca podniosła, że zamek był utrzymywany przez poprzednich właścicieli w należytym stanie dzięki ciężkiej pracy mieszkańców S., która dawała dochód z majątku ziemskiego, umożliwiając byłym właścicielom jego użytkowanie. Z tego powodu – w ocenie skarżącej - w przypadku zwrotu zamku przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody w mieniu gminy, w przypadku innego rozstrzygnięcia niż w postępowaniu administracyjnym.
Również zwrot mógłby spowodować trudne do odwrócenia skutki w wypadku zbycia obiektu przez wnioskodawców. Jako dodatkowe uzasadnienie wniosku skarżąca wskazała, że obiekt – pałacyk z parkiem położony w K., zwrócony poprzedniemu właścicielowi (hr. T.) stanowi obecnie ruinę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając wniosek Gminy S. w ramach przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. W żaden sposób nie można bowiem uznać, że argumentem takim jest powoływana przez skarżącą okoliczność, iż objęty zaskarżoną decyzją obiekt stanowi pomnik dziedzictwa narodowego, który wymaga dalszego kosztownego utrzymania i pieczy, czy też powoływany fakt utrzymywania zamku w należytym stanie przez poprzednich właścicieli dzięki ciężkiej pracy mieszkańców S. Przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniosku nie stanowią również powoływane okoliczności związane z ewentualnym zbyciem przedmiotowego obiektu (zdarzenie przyszłe i niepewne) w przypadku jego zwrotu wnioskodawcom, a także wskazywane doświadczenia związane z innymi zabytkowymi obiektami, które zostały zwrócone poprzednim właścicielom i następnie uległy zniszczeniu.
Innymi słowy z przedstawionych przez skarżącą twierdzeń w żaden sposób nie wynika, że konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji będzie wywołanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wykazała, na jaką konkretnie szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może narazić ją wykonanie przedmiotowej decyzji.
W świetle powyższego Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku i wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Na powyższe postanowienie Gmina S. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wobec braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca powtórzyła argumentację powołaną we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i podniosła, że według jej wiedzy, obecnie właściciele nie posiadają wystarczających środków finansowych i realnych źródeł ich uzyskania, co uzasadnia obawę braku utrzymania zabytku w należytym stanie, przez co wystąpiłaby szkoda nie tylko w mieniu gminy, lecz szkodę poniosłoby dobro narodowe, jakim jest ten zabytek. W przypadku zwrotu zespołu zamkowo – parkowego zostanie on niezwłocznie sprzedany przez spadkobierców, którzy od II wojny światowej przebywają poza granicami Polski i nie są zainteresowani inwestowaniem w zabytek. W takiej sytuacji zespół zamkowo – parkowy zostałby wyeliminowany z dóbr narodowych, które są dostępne dla całego społeczeństwa jako obiekty publiczne, a nie prywatne.
Odpowiedź na zażalenie złożyli uczestnicy postępowania: W. T., A. V., A. T., R. P., S. T. i R. T., wnosząc o oddalenie zażalenia i zasądzenie od Gminy S. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz uczestników według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).
Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży zatem obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy.
Analizując pod tym względem argumentację skarżącej Gminy, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej oceny przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek strony nie zawiera argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wykazała bowiem, jaką konkretnie szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może spowodować wykonanie przedmiotowej decyzji. Skarżąca ogólnikowo jedynie stwierdza, że w przypadku jej wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w mieniu gminy oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że okoliczność, iż objęty zaskarżoną decyzją obiekt stanowi pomnik dziedzictwa narodowego, który wymaga dalszego kosztownego utrzymania i pieczy, obawy skarżącej dotyczące sprzedaży obiektu i pogorszenia się jego stanu w sytuacji zwrotu zabytku poprzednim właścicielom, jak również wskazywane przykłady dotyczące innych zabytkowych obiektów, które zostały zwrócone poprzednim właścicielom i następnie uległy zniszczeniu, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.
We wskazanym stanie faktycznym i wobec treści art. 61 § 3 p.p.s.a należy zatem stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz uczestników postępowania, gdyż obowiązujące przepisy nie przewidują zasądzenia kosztów w takim postępowaniu.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.