Postanowienie NSA z 24 września 2019 r., I OZ 832/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 563/18

Sprawa

w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 12 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 563/18 odrzucił wniosek J. S. (dalej skarżący), reprezentowanego przez r. pr. K. P. (dalej: "pełnomocnik skarżącego"), o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z 30 października 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 30 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego. Następnie postanowieniem z 19 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Z pisma pełnomocnika skarżącego wynika, że informacja o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego w rozpoznawanej sprawie została mu doręczona 12 grudnia 2018 r. Pismem z 11 stycznia 2019 r. wyznaczony w sprawie pełnomocnik zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach o zwolnienie go z obowiązków reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie. Okręgowa Izba Radców Prawnych pismem z 28 stycznia 2019 r. doręczonym 1 lutego 2019 r. odmówiła zwolnienia wyznaczonego w sprawie pełnomocnika. Pismem z 13 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 października 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że po wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie podjął czynności zmierzające do zwolnienia go z wykonywania funkcji pełnomocnika, jednakże z uwagi, iż Okręgowa Izba Radców Prawnych nie przychyliła się do wniosku pełnomocnika podjął próbę kontaktu ze skarżącym, w wyniku której ustalił stanowisko w sprawie i podjął dalsze czynności.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia dowiedział się najpóźniej 20 grudnia 2018 r., tj. w dniu, którym przeglądał akta sprawy w siedzibie sądu. Tym samym, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia upływał 27 grudnia 2018 r. Tymczasem reprezentujący skarżącego radca prawny, świadomy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia dopiero 13 lutego 2019 r. Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, iż w czasie kiedy reprezentował skarżącego podjął bezskuteczną, jak się okazało, próbę zwolnienia go z czynności pełnomocnika. Fakt wystosowania pisma z wnioskiem o zwolnienie z pełnienia funkcji nie jest jednoznaczny z dokonaniem tej czynności, ani nie usprawiedliwia nie podejmowania w tym czasie niezbędnych czynności procesowych. Tym samym, mając na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony 13 lutego 2019 r., czyli po terminie, podlega on odrzuceniu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu z 12 marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o jego zmianę przez przywrócenie terminu do złożenia zażalenia lub ewentualnie o uchylenie ww. postanowienia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 1 oraz art. 88 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia został złożony z naruszeniem siedmiodniowego terminu, określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że istotnie 20 grudnia 2018 r. przeglądał akta sądowe w celu zapoznania się z problematyką sprawy. Nie zgodził się jednak ze stanowiskiem Sądu, że od tego dnia należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero bowiem 13 lutego 2019 r. podjął skuteczną próbę kontaktu ze skarżącym kasacyjnie. Będąc świadomy przekroczenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, tego samego dnia skierował do Sądu zażalenie wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Tym samym od 13 lutego 2019 r. należy liczyć siedmiodniowy termin, który ustawodawca przewidział w dyspozycji art. 87 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zasadą wynikającą z art. 85 p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).

Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, by wniosek podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Przystąpienie do merytorycznego rozpoznania wniosku musi być jednak poprzedzone zbadaniem, czy wniosek spełnia m.in. przesłankę złożenia go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Stanowi o tym przepis art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a., wedle którego spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że złożony 13 lutego 2019 r. wniosek o przywrócenie terminu, został złożony po terminie do jego wniesienia.

Zwrócić należy uwagę, że ustanowiony w niniejszej sprawie pełnomocnik jest osobą profesjonalnie świadczącą usługi prawne. Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że winien liczyć się z faktem, iż pełnomocnik z urzędu może zostać wyznaczony praktycznie na każdym etapie postępowania, a więc również w czasie biegu terminu (lub nawet po jego upływie) do dokonania czynności procesowej. Dlatego też pełnomocnik nie może zasłaniać się niepełnymi informacjami uzyskanymi w zawiadomieniu czy nawet brakiem kontaktu ze skarżącym, jeśli dysponuje nazwiskiem strony, sygnaturą sprawy oraz umocowaniem. Jak stanowi art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Wyznaczony adwokat jest więc obowiązany do podejmowania, wszelkich działań mających na celu obronę interesu strony w postępowaniu, nawet jeżeli uprzednio się z nią nie kontaktował (por. postanowienie NSA z 27 sierpnia 2018 r., II FZ 475/18).

Mając zatem na uwadze okoliczność, że ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy 20 grudnia 2018 r., za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż z tym dniem rozpoczynał się bieg określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Przyjęcie zaś wskazanego momentu rozpoczęcia biegu rzeczonego terminu oznacza, że jego upływ nastąpił 27 grudnia 2018 r. (czwartek). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wniosek został złożony dopiero 13 lutego 2019 r., a zatem po terminie.

Ponadto wskazać należy, że o tym iż w niniejszej sprawie 20 grudnia 2018 r. uznać należy za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia przedmiotowego środka odwoławczego, wynika z samej treści zażalenia. Jedyną bowiem podnoszoną w zażaleniu kwestią było nieprecyzyjne wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wezwanie to znajduje się w aktach sądowych i mogło być przedmiotem analizy przy przeglądaniu akt sprawy 20 grudnia 2018 r.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.