Postanowienie NSA z 4 października 2013 r., I OZ 838/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.R. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2013 r., III SA/Gd 747/12 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2013 r., III SA/Gd 747/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wezwał M.R. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

W zażaleniu na powyższe zarządzenie M.R. podniósł, iż nie stać go na zapłacenie takiej kwoty dlatego wniósł o jego uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek.

Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.

Jako trafne ocenić należy zatem zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia powyższej opłaty. Podkreślenia przy tym wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) - w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu strony skarżącej do uiszczeniu opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie stronie skarżącej na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściąganie jej w drodze egzekucji.

Zażalenie strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 p.p.s.a. jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżącemu prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie NSA z 6 marca 2013 r., I OZ 159/13).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.