Postanowienie NSA z 17 listopada 2008 r., I OZ 844/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń syndyka masy upadłości [...] S.A. z/s w W. i [...] Sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 754/08 o zawieszeniu postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1196/08 w sprawie ze skargi Prokuratury Apelacyjnej w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji uwłaszczeniowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Skład

Sędzia NSA Joanna Banasiewicz

Uzasadnienie

Pismem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Prokuratura Apelacyjna w W. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] odmawiającą - po wznowieniu z urzędu postępowania - uchylenia ostatecznej własnej decyzji z dnia [...] stwierdzającej nabycie, z mocy prawa z dniem [...], przez [...] "[...]" d. [...] S.A. z siedzibą w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 oraz nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

W toku postępowania sądowego Sąd powziął informację, że w tutejszym Wydziale toczy się pod sygnaturą I SA/Wa 1196/08 (pierwotna sygnatura I SA/Wa 84/07) sprawa ze skargi Prezydenta [...] W. z dnia [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] nr [...], którą odmówiono przekazania na własność Dzielnicy-Gminy W.-[...] nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], [...] i [...] (dawne Zakłady [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] ([...]), jako działka nr [...] o pow. [...] m2, opisanej na karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1196/08. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie sprawy ze skargi Prokuratury Apelacyjnej w W. na powołaną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1196/08 ze skargi Prezydenta [...] W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...], mocą której odmówiono przekazania na własność Dzielnicy-Gminy W.-[...] nieruchomości powyżej opisanej. Z powyższych względów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Sąd orzekł o zawieszeniu postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł syndyk masy upadłości [...] S.A. z/s w W. oraz [...] Sp. z o.o. z/s w W. Syndyk masy upadłości [...] S.A. z/s w W. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 166 p.p.s.a. i w związku z powyższym wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż zaskarżone postanowienie de facto nie zawiera wyjaśnienia stanowiska Sądu, albowiem nie są znane motywy rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wa 1196/08. Zdaniem skarżącego przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1196/08 nie będzie badanie i rozstrzyganie kwestii naruszenia przez Wojewodę M. przy wydawaniu decyzji uwłaszczeniowej przepisu art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tak więc rozstrzygnięcie sprawy I SA/Wa 1196/08 nie będzie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania.

Zażalenie na w/w postanowienie wniósł również [...] Sp. z o.o., domagając się jego uchylenia i zarzucając mu naruszenie:

• art. 125 § 1 w zw. z art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez przyjęcie, że okoliczności faktyczne i prawne podlegające weryfikacji w toczącym się postępowaniu ze skargi na odmowę uchylenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania nie są wystarczające dla samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd,
• art. 141 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie skarżonego postanowienia, przez co utrudniona jest kontrola instancyjna zasadności podstaw merytorycznych rozstrzygnięcia
• art. 7 p.p.s.a poprzez naruszenie prawa strony do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego tj: art. 200 ust. 1 o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, które to naruszenie nastąpiło przez przyjęcie, iż na ostateczną decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, weryfikowaną w trybie wznowienia postępowania z tej przyczyny, iż wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, może mieć wpływ na wynik postępowania w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji negatywnej odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności tej nieruchomości przez właściwą gminę.

W ocenie wnoszącego zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zbyt szeroko zinterpretował zwrot "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania". Braki w uzasadnieniu spowodowały konieczność dokonania przez uczestnika postępowania samodzielnej oceny zależności pomiędzy obydwoma sprawami, która to ocena doprowadziła do wniosku, że zależność taka nie występuje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W literaturze prawniczej powstałej na tle niniejszego przepisu podkreśla się, iż celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie powyższego przepisu powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 p.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Względy ekonomii procesowej przemawiają za tym, aby w takich wypadkach gdy zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, zawiesić dokonywanie kontroli jej zgodności z prawem, jeśli toczy się już postępowania dotyczącej tej innej decyzji albo orzeczenia sądu (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat,.M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006 s., 285).

Podlegająca rozpoznaniu w sprawie niniejszej skarga Prokuratury Apelacyjnej w W. dotyczy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] odmawiającą - po wznowieniu z urzędu postępowania - uchylenia ostatecznej własnej decyzji z dnia [...] stwierdzającej nabycie, z mocy prawa z dniem [...], przez [...] "[...]" d. [...] S.A. z siedzibą w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 oraz nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Natomiast przedmiotem sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1196/08, ze względu na toczenie się której zawieszono postępowanie, jest sprawa ze skargi Prezydenta [...] W. z dnia [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] nr [...], którą odmówiono przekazania na własność Dzielnicy-Gminy W.-[...] nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], [...] i [...] (dawne [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka nr [...] o pow. [...] m2, opisanej na karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyznać rację zarzutom podniesionym w obu zażaleniach, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zawiera właściwego wyjaśnienia motywów, którymi kierował się Sąd zawieszając postępowanie w sprawie niniejszej. Sąd I instancji nie wskazał bowiem jakiego rodzaju zależność łączy obie sprawy, czyli w jaki sposób niezakończenie prawomocnie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1196/08 stoi na przeszkodzie rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Sąd nie wyjaśnił w jaki sposób rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...], którą odmówiono przekazania na własność Dzielnicy-Gminy W.-[...] nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], [...] i [...] (dawne [...]) wpływać może na rozstrzygnięcie w sprawie, której przedmiotem jest decyzja odmawiająca uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Wojewody M. z dnia [...] stwierdzającej nabycie, z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., przez [...] "[...]" d. [...] S.A. z siedzibą w W., prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Sąd ograniczył się w motywach zaskarżonego postanowienia do przedstawienia przedmiotu obu postępowań oraz powtórzenia treści przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Fakultatywne zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zależy co prawda od uznania Sądu, ale nie oznacza to dowolności. Sąd zawieszając postępowanie powinien bowiem wskazać czym kierował się podejmując takiego rodzaju rozstrzygnięcie oraz rozważyć czy w danym przypadku celowe jest wstrzymywania biegu sprawy i dać temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia o zawieszeniu postępowania. Tymczasem takiego wyjaśnienia w zaskarżonym postanowieniu zabrakło, co uniemożliwiło kontrolę jego merytorycznej zasadności. Z tego względu zaskarżone postanowienie jako wadliwe należało uchylić.

Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.