Postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r., I OZ 851/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 54/07 oddalające wniosek Stowarzyszenia [...] w K. o zwolnienie od kosztów sądowych ponad 1 zł od skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Stowarzyszenie [...] złożyło w dniu 12 czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ponad 1 zł od jego skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

Uzasadniając powyższy wniosek Stowarzyszenie wskazało, że nie posiada nieruchomości, ani środków pieniężnych w kasie. Swoją działalność prowadzi dzięki doraźnym wpłatom przewodniczącego. Stan konta w banku wynosi 67,40 zł. Stowarzyszenie posiada zobowiązania pieniężne wobec elektrowni w wysokości około 4.000 zł i telekomunikacji w wysokości około 1.900 zł. Ponadto, we wniosku wskazano, że niektórych informacji Stowarzyszenie nie może podać, gdyż nie posiada dostępu do dokumentów księgowych od ponad 3 lat, gdyż są one przechowywane w Prokuraturze Rejonowej dla K. P. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie otrzymuje dotacji i darowizn.

Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie referendarza sądowego zwolnił Stowarzyszenie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1 zł. Od powyższego postanowienia Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. złożył sprzeciw, w związku z czym, stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), utraciło ono moc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r. oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych ponad 1 zł od skargi.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że oświadczenia o stanie majątkowym Stowarzyszenia nie zostały poparte żadnymi dowodami np. wyciągiem z konta bankowego, czy też informacją o zobowiązaniach wobec elektrowni i telekomunikacji.

Ponadto, powoływanie się na okoliczność zabezpieczenia dokumentacji księgowej Stowarzyszenia przez Prokuraturę Rejonową K. P. pozostaje w sprzeczności z treścią sprzeciwu Prokuratora Okręgowego, w którym wskazano, że istnieje dostęp do tej dokumentacji.

Dodatkowo Sąd przeprowadził dowód z akt sprawy o sygn. [...], w której to sprawie przewodniczący Stowarzyszenia oświadczył, że statut Stowarzyszenia przewiduje obciążenie członków składkami, ale nie zostały one do tej pory ustalone, bo członkowie nie są osobami zamożnymi, a koszty upominania się o wypłacenie składek są wysokie.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że opłacanie składek jest jednym z podstawowych obowiązków członków stowarzyszenia. Z kolei § 1 pkt 8 statutu Stowarzyszenia [...] przewiduje, że niewywiązanie się z obowiązku płacenia składek członkowskich stanowi przyczynę wykluczenia z Klubu. W ocenie Sądu, skoro zatem Stowarzyszenie nie przestrzegając własnego statutu pozbawia się środków na prowadzenie działalności statutowej, to nie ma podstaw by działalność taka była kredytowana przez Skarb Państwa.

W imieniu Stowarzyszenia zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył P. B., podnosząc m.in., że Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien brać pod uwagę możliwość poniesienia tych kosztów przez stronę w danym momencie. Nie podlega natomiast ocenie Sądu gospodarność strony lub możliwość pozyskania składek od członków Stowarzyszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wezwał P. B. do nadesłania aktualnego odpisu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy, z którego wynikałoby jego umocowanie do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2007 r. P. B. poinformował, że nie posiada aktualnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego z naniesionymi zmianami statutu, gdyż sąd rejestrowy nie dokonał zmian w rejestrze (procedura trwa ponad rok). Jednocześnie dołączył wyciąg z KRS z dnia 19 czerwca 2006 r., w którym w rubryce "Sposób reprezentacji podmiotu" widnieje zapis: "Zarząd wybiera swoich reprezentantów do podejmowania czynności prawnych oraz zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu stowarzyszenia poprzez upełnomocnionych dwóch członków zarządu. Przewodniczący reprezentuje Klub na zewnątrz". Ponadto skarżący wyjaśnił, iż Stowarzyszenie w statucie przyjęło dwa niezależne sposoby wyznaczania osób do reprezentowania stowarzyszenia na zewnątrz oraz do podejmowania za niego czynności prawnych. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z uchwałą zarządu dwóch jego członków udzieliło mu pełnomocnictwa do podejmowania czynności prawnych w imieniu Stowarzyszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Mając na względzie, że w przedmiotowej sprawie stroną składającą zażalenie jest Stowarzyszenie, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy osoba je reprezentująca jest należycie umocowana do dokonania tej czynności w imieniu Stowarzyszenia. Stosownie bowiem do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 powołanej ustawy, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

W niniejszej sprawie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji P. B. przesłał uchwałę Stowarzyszenia z dnia 30 maja 2006 r. dotyczącą zmiany statutu Stowarzyszenia. Stosownie do § 9 ust. 2 tego statutu Przewodniczący reprezentuje i zastępuje Klub na zewnątrz (w tym przed sądami i organami administracji publicznej), podejmuje inne czynności prawne za Klub oraz organizuje jego pracę.

Biorąc jednak pod uwagę, że z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego przesłanego przez P. B. wynika, iż w/w zmiany w statucie nie zostały jeszcze wprowadzone do rejestru sądowego, nie można uznać ich za prawnie wiążące. Podkreślenia bowiem wymaga, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Ponadto, wskazać należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Jednakże wobec faktu, że P. B. w odpowiedzi na pismo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał również na pełnomocnictwo udzielone mu przez dwóch członków Zarządu Stowarzyszenia i nie złożył jednocześnie odpisu tego pełnomocnictwa, w okolicznościach niniejszej sprawy w pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien ustalić, czy P. B. jest uprawniony do reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, do jakich niewątpliwie zaliczyć należy wniesienie zażalenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.