Postanowienie NSA z 7 marca 2024 r., I OZ 86/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Op 218/22

Sprawa

w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 lipca 2022 r. nr SKO.40.1737.2022.ps w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego na cele bytowe postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 22 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Op 218/22 (dalej postanowienie z 22 grudnia 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił R.C. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 30 grudnia 2022 r. wraz z uzasadnieniem.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący składał już zażalenie z 1 marca 2023 r. na postanowienie Sądu z 22 lutego 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu, które zostało rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z 16 maja 2023 r. I OZ 140/23 Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Orzeczenie to jest prawomocne i - na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zm. 1705) - wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ponowne zwrócenie się przez skarżącego o przywrócenie terminu bez wskazania nowych okoliczności sprawy, czyniło więc złożony wniosek bezzasadnym. Skarżący w kolejnym wniosku powtórzył jedynie okoliczności wskazywane już poprzednio (k. 35, 42-46, 55-57, 76-78v, 102, 103, 108, 121, 128-130 akt sądowych).

Zażalenie na postanowienie z 22 grudnia 2023 r. złożył skarżący, podnosząc, że jest w trudnej sytuacji finansowej i nie miał funduszy na wysłanie wniosków do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, gdyż pomoc społeczna w W. wstrzymała mu zasiłek okresowy na cele bieżące (k. 140 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. pierwsze ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa).

Zaskarżone postanowienie stanowi kolejne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 30 grudnia 2022 r. wraz z uzasadnieniem. Pierwotnie Sąd odmówił przywrócenia terminu postanowieniem z 22 lutego 2023 r., oddalając wniosek z 25 stycznia 2023 r. (k. 37-39, 42-46). Postanowienie to stało się prawomocne wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 maja 2023 r. I OZ 140/23 wywiedzionego od tego postanowienia zażalenia (k. 55-58, 76-78v). Następnie, skarżący składał kolejne zażalenia i wnioski o przywrócenie terminu (k. 94-97, 102-104v, 108, 122-125), przy czym w treści każdego z tych pism zasadniczo powielał tę samą argumentację odnoszącą się do jego trudnej sytuacji finansowej, zmiany terminu rozprawy z 24 listopada 2022 r. na 30 grudnia 2022 r., braku możliwości przyjazdu na rozprawę i braku telefonu, który umożliwiłby mu uzyskanie informacji o sprawie. W zażaleniu na postanowienie z 22 grudnia 2023 r. skarżący podnosi, że przywrócenie terminu jest zasadne z uwagi na jego trudną sytuację finansową i brak funduszy na wysłanie wiadomości do Sądu z uwagi na wstrzymanie mu przez organ administracji pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na cele bieżące (k. 121, 128-130, 140-143).

Mając na uwadze dotychczasowy przebieg sprawy, Sąd I instancji zasadnie przywołał art. 170 ppsa, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd w niniejszej sprawie jest związany rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2023 r. Skoro skarżący w kolejnych wnioskach, w tym przede wszystkim we wniosku z 27 października 2023 r. nie powołał żadnych nowych okoliczności uzasadniających - w jego ocenie - przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, to nie sposób przyjąć, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku. Sprawa w tym aspekcie została już bowiem prawomocnie rozstrzygnięta i postanowienie wydane w tym przedmiocie jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejsze zażalenie wiążące. O ile skarżący dopiero na etapie zażalenia na postanowienie z 22 grudnia 2023 r. podniósł, że nie miał funduszy na wysłanie wniosków do Sądu, o tyle argument ten zawiera się w uprzednio powoływanej argumentacji odnośnie do trudnej sytuacji finansowej, a w tym zakresie rozpoznawał już wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wydając postanowienie z 22 lutego 2023 r. i Naczelny Sąd Administracyjny, wydając postanowienie z 16 maja 2023 r. Niepowołanie przez skarżącego nowych okoliczności mogących stanowić podstawę przywrócenia wnioskowanego terminu powodowało brak możliwości uwzględnienia wniosku, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw przywrócenia terminu, analizując z urzędu akta tej sprawy pod kątem istnienia przesłanek, o których stanowi art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ppsa. Zwrócić należy uwagę na fakt, że dotychczas skarżący kilkukrotnie kierował do Sądu korespondencję listowną (k. 39, 55, 97, 109, 125, 143), ponosząc jej koszty, przy czym były to przesyłki priorytetowe, a więc droższe od przesyłek poleconych ekonomicznych lub zwykłych, które - zgodnie z art. 83 § 3 ppsa - są wystarczające dla zachowania terminu do dokonania określonej czynności w toku postępowania sądowoadministracyjnego (o ile w przypadku przesyłki zwykłej istnieje ryzyko uchybienia terminu z uwagi na wydłużony czas doręczenia i strona nie dysponuje potwierdzeniem nadania przesyłki, które może stanowić istotny dowód nadania przesyłki w określonej dacie, o tyle w przypadku przesyłki poleconej ekonomicznej doręczenie następuje względnie szybko, a co istotne - nadawca dysponuje potwierdzeniem jej nadania w określonym dniu). Jedynie w przypadku niezłożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie skarżący argumentuje, że nie mógł tego uczynić ze względu na trudną sytuację finansową - brak funduszy na wysłanie korespondencji. Skarżący, zgodnie z własną argumentacją zawartą w każdym złożonym wniosku o przywrócenie terminu, jak i w każdym zażaleniu, pozostaje w tak samo trudnej sytuacji finansowej z uwagi na bezrobocie. Nie wyjaśnił, z czego wynikał brak możliwości opłacenia przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 30 grudnia 2022 r., a tym samym złożenie tego wniosku w terminie, o którym stanowi art. 141 § 2 ppsa (w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku), podczas gdy już 25 stycznia 2023 r. był w stanie opłacić przesyłkę priorytetową zawierającą wniosek o przywrócenie terminu (k. 37-39). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym stanie rzeczy argumentację skarżącego uznać należało za niespójną i niewiarygodną, a wniosek o przywrócenie terminu za nieuprawdopodobniony, co słusznie uczynił Sąd I instancji, uznając, że w tej sprawie nie było okoliczności mogących stanowić podstawę do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z 30 grudnia 2022 r. z uzasadnieniem. Składanie kolejnych wniosków o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z 30 grudnia 2022 r. po wydaniu postanowienia NSA z 16 maja 2023 r. I OZ 140/23 było bezcelowe. Skarżący może rozważyć złożenie do Burmistrza W. nowego wniosku o przyznanie zasiłku okresowego na cele bytowe.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.