Postanowienie NSA z 10 października 2013 r., I OZ 861/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 263/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego

Sprawa

w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia: - oddalić zażalenie -

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rajewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 263/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił B. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawca nie udokumentował, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl zaś art. 252 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "P.p.s.a.") składający wniosek obowiązany jest podać niezbędne dane dotyczące stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego. B. D. w przesłanym wniosku wskazał jedynie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Pozostałe zaś rubryki formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy odnoszące się do informacji o stanie majątkowym jego oraz członków jego rodziny pozostawił niewypełnione. Z tych też względów wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia niezbędnych informacji poprzez przedłożenie stosownych dokumentów. Braki te nie zostały jednak uzupełnione w zakreślonym terminie. Z uwagi na niezastosowanie się przez wnioskodawcę do wezwania wydanego w trybie art. 255 P.p.s.a. Sąd pozbawiony został realnej możliwości oceny sytuacji finansowej B. D., bowiem przedstawione w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy dane były niekompletne, a przede wszystkim nie zawierały jakichkolwiek informacji o jego stanie majątkowym. WSA w Łodzi wyjaśnił przy tym, że w interesie strony jest pełne wyjaśnienie własnej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Skarżący miał możliwość wykazania, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, jednak nie uczynił tego. Brak realizacji wezwania do uzupełnienia wniosku musiał zatem skutkować odmową przyznania żądanego uprawnienia.

Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie, w którym podniósł, że odmowa przyznania prawa pomocy pozbawia go dostępu do sądu drugiej instancji, z uwagi na przymus adwokacko-radcowski. Jedynie przyznanie mu pełnomocnika z urzędu zapewni mu pełny dostęp do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jako instytucja procesowa postępowania przed sądami administracyjnymi ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem przed sądami administracyjnymi. Z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem w omawianym zakresie.

B. D., z uwagi na niewskazanie we wniosku jakichkolwiek danych o osiąganych dochodach i ponoszonych wydatkach, wezwany został do uzupełnienia formularza oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów, które były niezbędne do oceny jego sytuacji majątkowej. Pomimo skutecznego wezwania strona nie uzupełniła formularza i nie przedłożyła żądanych dokumentów. Sąd I instancji zasadnie uznał więc, że wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy uniemożliwiło w istocie ustalenie sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej strony w celu zbadania czy zaistniały przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek B. D. nie mógł być uwzględniony, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie prawa zatem nie narusza.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.