Postanowienie NSA z 1 kwietnia 2022 r., I OZ 87/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1790/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 14 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 18 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez M. P. decyzji SKO w Przemyślu utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (w kwocie 13 301, 90 zł). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wnosząc o zastosowanie ochrony tymczasowej skarżąca podniosła, iż nie dysponuje tak wysokimi środkami pieniężnymi, aby je zwrócić do organu, gdyż wydatkowała je na bieżąco zgodnie z przeznaczeniem. Nie ma też żadnych oszczędności, z których mogłaby uiścić żądaną kwotę. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała, że w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Samo sformułowanie wniosku z powołaniem się na brak środków pieniężnych i oszczędności, niepoparte żadną dokumentacją potwierdzającą jego zasadność nie jest wystarczające dla tej oceny. Bez wątpienia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, którego zwrot jest przedmiotem decyzji, jest warunkowanie rezygnacją z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny. Okoliczność ta jednak, sama w sobie nie przesądza o zaistnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dla dokonania oceny zasadności wstrzymania konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o sytuacji finansowej i majątkowej wnioskującej, które należy przeanalizować w kontekście możliwości wyrządzenia jej znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie dokonanie takiej oceny WSA uznał za niemożliwe.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że biorąc pod uwagę charakter otrzymywanego świadczenia i jego przeznaczenie, Sąd nie powinien mieć wątpliwości, że skarżąca na bieżąco wydatkowała środki z tego tytułu. Z akt sprawy oraz oświadczeń strony jednoznacznie wynika, że skarżąca nimi nie dysponuje. Skarżąca w dalszym ciągu nie pracuje, a w utrzymaniu pomagają jej synowie. Dodatkowo ma zaciągnięty kredyt hipoteczny we frankach, który również pomagają jej spłacać synowie. Wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z koniecznością zaciągnięcia pożyczki, na co skarżąca nie może sobie pozwolić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.

Uwzględniając przedstawione wyżej wymogi, stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż skarżąca nie uzasadniła w wystarczający sposób złożonego wniosku. Tym samym uchybiła obowiązkowi wykazania możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., ponosząc skutki niewykazania konieczności udzielenia jej w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej. Niewątpliwie ustalenie obowiązku zwrotu kwoty 13 301,90 zł z tytułu nienależnie pobranego świadczenia wywołuje negatywne konsekwencje dla skarżącej w sferze finansowej, jednakże nie uzasadnia to poglądu, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (por. postanowienie NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14).

Do oceny zasadności wniosku w takim aspekcie bez wątpienia konieczne jest odniesienie wysokości nałożonego zaskarżoną decyzją zobowiązania do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych konkretnych danych w tym zakresie, które umożliwiłyby zbadanie relacji występujących pomiędzy stanem finansowym, majątkowym strony, a wysokością nałożonego na nią zobowiązania. W tym względzie nie jest wystarczające odwołanie się wyłącznie do charakteru świadczenia uznanego za nienależnie pobrane warunkowanego rezygnacją z zatrudnienia oraz złożenie oświadczenia o spożytkowaniu uzyskanych z tego tytułu środków oraz braku oszczędności. Samo ogólne przedstawienie własnej sytuacji życiowej i materialnej, wskazywane w zażaleniu fakty spłacania kredytu hipotecznego, czy korzystania ze wsparcia finansowego synów – bez szerszego zobrazowania sytuacji majątkowej oraz wysokości wydatków i obciążeń kredytowych, a także uzyskiwanego wsparcia materialnego – nie pozwala na uprawdopodobnienie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.