Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 316/13, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa A sp. z o.o. w Grudziądzu oraz B sp. z o.o. w Grudziądzu na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną – w punkcie 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, natomiast w punkcie 3 zasądził od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 14.024,00 (czternaście tysięcy dwadzieścia cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 23 lipca 2013 r. Wojewoda Kujawsko - Pomorski, wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 powyższego wyroku. Organ zarzucił Sądowi I instancji:
- 1) naruszenie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zasądzeniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania ponad kwotę 200 zł;
- 2) naruszenie przepisu art. 231 zdanie pierwsze P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit a w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem postępowania była należność pieniężna od wysokości której należało obliczyć wpis stosunkowy oraz wynagrodzenie radcy prawnego, składające się na zwrot kosztów postępowania zasądzonych od organu na rzecz skarżącej w kwocie wyższej niż była jej należna;
- 3) naruszenie przepisu art. 231 zdanie drugie P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. poprzez ich niezastosowanie.
W oparciu o powyższe zarzuty Wojewoda Kujawsko – Pomorski wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Zdaniem organu administracji Sąd I instancji orzekając o kosztach postępowania przywołał jedynie w uzasadnieniu wyroku art. 200 P.p.s.a. pomijając argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej wysokości. Przepis ten nie rozstrzyga samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości kosztów, ani też nie stanowi podstawy do decyzji sądu związanej wysokości tych kosztów. Sąd I instancji nie sprecyzował w wystarczającym stopniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania, co nie tylko stanowi naruszenie przepisu rat. 141 § 4 P.p.s.a., ale uniemożliwia sprawdzenie słuszności rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Brak powyższych elementów uchybia przepisowi art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. W stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ podniósł również, iż w przedmiotowej sprawie winien być pobrany wpis stały od skargi, a nie stosunkowy.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik skarżących Spółek wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych – na rzecz każdej z reprezentowanych przez niego Spółek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a. prawidłowość rozstrzygnięcia w kwestii zasądzonych kosztów można poddać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie orzekające o zwrocie kosztów. Za niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, po myśli art. 205 § 2 P.p.s.a., uznać należy: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Ponadto zwrot wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego następuje w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i obejmuje wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie możliwość zweryfikowania prawidłowości kwoty zasądzonej przez Sąd I instancji tytułem zwrotu kosztów postępowania jest wykluczona, bowiem uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w którym w punkcie 3 zapadło postanowienie w tej materii, nie zawiera ani pełnej podstawy prawnej ani jakiejkolwiek motywacji wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Samo powołanie przez Sąd art. 200 P.p.s.a. nie czyni zadość tym wymogom. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odnosi się to do każdego elementu sentencji wyroku, oczywiście w odpowiednim zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak wskazanych powyżej elementów w uzasadnieniu wyroku nie pozwolił na zbadanie poprawności zasądzonej dla skarżących Spółek kwoty.
W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postanowienie w przedmiocie zasądzonych przez Sąd I instancji kosztów postępowania zawiera braki uchylające je spod kontroli instancyjnej. Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. należy zatem uznać za usprawiedliwiony. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w zakresie postanowienia o zwrocie kosztów postępowania sądowego nie spełnia ustawowych wymagań, wynikających z cytowanego przepisu, czyniąc niemożliwym zbadanie prawidłowości obliczenia wysokości zasądzonych kosztów postępowania.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Badając ponownie sprawę w tym zakresie Sąd I instancji orzeknie o kosztach kierując się powyższymi rozważaniami, a swe stanowisko poprawnie umotywuje.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.