Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1387/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił W. J. przywrócenia terminu do podpisania skargi w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 13 września 2013 r. znak: [...]w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. odrzucił skargę W.J., ponieważ skarżący nie uzupełnił z zakreślonym terminie braku formalnego skargi polegającego na jej niepodpisaniu. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 21 stycznia 2014 r.
W dniu 24 stycznia 2014 r. W. J. złożył wniosek o przywrócenie terminu do podpisania skargi, wskazując, że o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero 21 stycznia 2014 r. po otrzymaniu postanowienia WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2013 r. Skarżący podał, że wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało odebrane przez jego matkę, która przez niedopatrzenie włożyła to wezwanie do teczki wraz z innymi swoimi dokumentami. Te okoliczności, zdaniem skarżącego, świadczą o tym, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do podpisania skargi.
Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Sąd I instancji podkreślił, że "przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu." (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08). Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, "Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07 – powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu I instancji, okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku nie uzasadniały przywrócenia terminu. Z akt sądowych (k.
13) wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu oraz do podpisania skargi znajdowały się w jednej przesyłce, która została prawidłowo doręczona W. J. 26 grudnia 2013 r. Skarżący nie tylko odebrał przesyłkę osobiście, potwierdzając to własnoręcznym podpisem, ale niewątpliwie zapoznał się z treścią nadesłanej przez WSA w Krakowie korespondencji, ponieważ w terminie do uiszczenia wpisu złożył wniosek o udzielenie prawa pomocy. Natomiast opisane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujące na umieszczenie przez matkę skarżącego wezwania do podpisania skargi w miejscu uniemożliwiającym skarżącemu zapoznanie się z treścią wezwania nie tylko nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, lecz przemawiają za tym, że skarżący po odebraniu korespondencji z Sądu wykazał się niedbalstwem. Skoro bowiem odebrał przesyłkę, a następnie nie zapoznał się z jej treścią i nie zabezpieczył jej przed zgubieniem, to można mu przypisać winę w uchybieniu terminu. Oczywistym jest, że osoba inicjująca postępowanie sądowe zobowiązana jest dochować staranności, której przejawem jest między innymi takie przechowywanie i oznaczanie otrzymywanej korespondencji, by nie doprowadzać do uchybienia terminom procesowym.
Sąd I instancji uznał, że W. J. nie dochował staranności wymaganej od osoby inicjującej postępowanie sądowe, a ponadto nie uprawdopodobnił, by w sprawie zaszły nadzwyczajne okoliczności dające podstawę do zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest przywrócenie terminu.
Na powyższe postanowienie W. J. wniósł zażalenie, wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do podpisania skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
W rozpoznawanej sprawie należało podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Sąd I instancji zasadnie bowiem uznał, że okoliczność wskazująca na umieszczenie przez matkę skarżącego wezwania do podpisania skargi w miejscu uniemożliwiającym skarżącemu zapoznanie się z treścią wezwania nie tylko nie uprawdopodobnia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, lecz przemawia za tym, że skarżący po odebraniu korespondencji z Sądu wykazał się niedbalstwem. Podkreślenia wymaga, że z akt sądowych wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu oraz do podpisania skargi znajdowały się w jednej przesyłce, która została prawidłowo doręczona W. J. 26 grudnia 2013 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo twierdzenie, iż w odpowiednim terminie dorosły domownik, który przeglądał korespondencje nie przekazał jej do rąk adresata, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu i nie wskazuje braku winy skarżącego w powstaniu uchybienia procesowego.
Wyjaśnić dodatkowo należy, iż w orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10, post. SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.), znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 P.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko.
Należy uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.