Uzasadnienie
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...], ustalającą odszkodowanie na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministerstwo Obrony Narodowej – Rejonowy Zarząd Infrastruktury [...] z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w G., [...].
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Prezydenta Miasta G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, iż w niniejszej sprawie zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podała że zachodzi ryzyko, iż do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nie ten podmiot, który faktycznie winien zostać zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Ponadto szkody związane z niesłuszną zapłatą odszkodowania byłyby bardzo trudne do odwrócenia, co dotyczy przede wszystkim skutków związanych z koniecznością uiszczenia wysokich prowizji bankowych za przelew, które byłyby wręcz nie do odwrócenia. Szkoda wiąże się również z utraconymi odsetkami od kwot zgromadzonych na rachunkach bankowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2035/14 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści powyższego przepisu wynika, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek Prezydenta Miasta G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezzasadny. Strona nie wykazała bowiem, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest bowiem ze swej istoty czynnością odwracalną i w każdym czasie można dokonać zwrotu wypłaconego odszkodowania. Wskazał ponadto, że skarżący nie wykazał, aby wypłata przedmiotowego odszkodowania zagroziła w jakikolwiek sposób budżetowi Gminy Miasta G. Podał jedynie, że wiąże się to ze szkodą związaną z utraconymi odsetkami od kwot zgromadzonych na rachunkach bankowych. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, nie wyczerpuje znamion szkody w rozumieniu powołanych przepisów, zwłaszcza, że ustalona kwota odszkodowania w wysokości 17.118,00 zł nie jest kwotą na tyle znaczną, aby mogła prowadzić do znacznego uszczuplenia budżetu gminy bądź utraty wysokich odsetek od zgromadzonych środków. Nie można również uznać aby ewentualne prowizje od przelewów bankowych były na tyle wysokie, aby mogły jakkolwiek wpłynąć na sytuację finansową skarżącego.
Powyższe postanowienie z dnia 25 lipca 2014 r. Prezydent Miasta G. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że w sprawie zachodzi ryzyko, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot. Podkreślił, że dokonując wypłaty odszkodowania musiałby doprowadzić do przelewu znacznej kwoty na rachunek bankowy Skarbu Państwa. Wiązałoby się to nie tylko z koniecznością uiszczenia stosunkowo wysokiej prowizji bankowej, ale także z utratą odsetek od kwot zgromadzonych na rachunkach bankowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. jasno wskazuje, że jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość wstrzymania wykonania decyzji są: niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Należy podkreślić, iż świadczenia pieniężne są co do zasady świadczeniami podlegającymi ewentualnej późniejszej egzekucji i zwrotowi. W rozpoznawanej sprawie nie ma więc podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza z powodów wskazanych przez skarżącego. Należy zgodzić się również ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że ustalona kwota odszkodowania w wysokości 17.118, 00 zł nie jest kwotą na tyle dużą, aby mogła prowadzić do znacznego uszczuplenia budżetu Gminy, uiszczenia wysokiej prowizji bankowej, czy utraty wysokich odsetek od zgromadzonych środków.
Ponadto należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest w swojej istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest ustalenie prawidłowości zaskarżonej decyzji. Samo wstrzymanie wykonania decyzji jest niezależne od prawidłowości lub nieprawidłowości zaskarżonego aktu, których w chwili wydawania postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji nie sposób przesądzić. Niezasadne są więc argumenty skarżącego, iż zachodzi w niniejszej sprawie niebezpieczeństwo, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot. Argument ten odnosi się nie tyle do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, lecz stanowi zarzut dotyczący bezpośrednio zaskarżonej decyzji, którego rozpoznanie nastąpi na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, a rozważanie go na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji, odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należy uznać za zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.