Postanowienie NSA z 9 października 2013 r., I OZ 877/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2437/12 o odmowie o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r.

Sprawa

w sprawie ze skargi I. D. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2437/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I. D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. oddalił skargę I. D. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia 5 listopada 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W dniu 6 sierpnia 2013 r. skarżąca skierowała do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na podeszły wiek (80 lat) stwierdziła, że po otrzymaniu zawiadomienia o rozprawie, zadzwoniła do Sądu z pytaniem, czy i jak otrzyma wyrok z uzasadnieniem. Podniosła, że w informacji telefonicznej pracownik Sądu zapewnił ją, że skarżąca otrzyma wyrok i uzasadnienie na adres zamieszkania, bez dodatkowych kosztów. Ponadto stwierdziła, że w dniu 30 lub 31 lipca 2013 r. ponownie zadzwoniła do Sądu i na pytanie dlaczego nadal nie otrzymała wyroku z uzasadnieniem, została poinformowana, że miała kontaktować się po wydaniu wyroku, o czym dowiedziała się dopiero w niniejszej rozmowie telefonicznej. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że brak rozeznania w procedurach prawnych nie powinien pozbawiać ją prawa do poznania decyzji Sądu, tym bardziej, że w tej sprawie zasięgnęła porady w Sądzie.

Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Sąd wskazał, iż zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 12 czerwca 2013 r. zawierało jednoznacznie brzmiące pouczenie, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Skarżąca miała zatem świadomość zarówno konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, jak warunku koniecznego do jego otrzymania, jak też terminu w jakiej ta czynność musi zostać przez nią zrealizowana. Mimo to w przewidzianym terminie nie tylko nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku, ale przez przeszło miesiąc od jego wydania w ogóle nie wykazywała jakiegokolwiek zainteresowania treścią wydanego w sprawie orzeczenia, gdyż pierwszą próbę kontaktu z Sądem podjęła dopiero z końcem lipca 2013 r. (30 lub 31 tego miesiąca).

Sąd stwierdził także, że przywoływana w rozpoznawanym wniosku rozmowa telefoniczna z bliżej nieokreślonym pracownikiem Sądu, która miała mieć miejsce po otrzymaniu przez skarżącą zawiadomienia o rozprawie - zakładając, że jej treść została przez stronę wiernie odtworzona - nie świadczy o udzieleniu jej błędnej informacji o doręczeniu z urzędu uzasadnienia wyroku (który w dacie tejże rozmowy jeszcze nie został wydany). Wskazuje jedynie na udzielenie informacji, że otrzymanie wydanego w sprawie orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie wiąże się dla strony skarżącej z obowiązkiem ponoszenia przez nią jakichkolwiek kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem przyznał jej bowiem prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

A zatem, w ocenie Sądu, nie sposób uznać, że strona dążąc do otrzymania wydanego w sprawie wyroku wraz uzasadnieniem dochowywała należytej staranności jakiej należy oczekiwać od osoby właściwie dbającej o własne interesy, a w konsekwencji, że uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, którego przywrócenia obecnie żąda. Tego braku winy, nie może także uzasadniać przywoływany we wniosku podeszły wiek skarżącej. Sąd stwierdził, że skarżąca jest w stanie samodzielnie realizować czynności procesowe, o czym świadczy chociażby fakt złożenia niniejszego wniosku.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, iż nie została prawidłowo pouczona o sposobie i zasadach uzyskania uzasadnienia, bowiem pouczenie to napisano tak małym drukiem, że jego treść odczytała dopiero osoba pomagająca napisać skarżącej wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącej wobec zbyt drobnego druku na zawiadomieniu o terminie rozprawy nie można jej przypisać winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a." strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2).

Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek o przywrócenie terminu miał podstawy by uznać, że strona nie wykazała, braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazane zostały powody nieuwzględnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżąca została prawidłowo, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Również rozmowa telefoniczna z pracownikiem Sądu, na którą powołuje się skarżąca nie świadczy o udzieleniu jej błędnej informacji o doręczeniu z urzędu uzasadnienia wyroku, jedynie wskazuje na udzielenie informacji, że otrzymanie wydanego w sprawie orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie wiąże się dla strony skarżącej z obowiązkiem ponoszenia przez nią jakichkolwiek kosztów.

Powoływane przez skarżącą podeszły wiek czy problemy z odczytaniem pouczenia nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Należy zauważyć, iż skarżąca mając problem z odczytaniem pouczenia, powinna poprosić osobę trzecią do jego odczytania, tak jak to uczyniła sporządzając wniosek o przywrócenie terminu, zwłaszcza, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy wyrażenie "POUCZENIE" zostało sporządzone tzw. tłustym drukiem.

Z tych też przyczyn nie można było uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.