Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 554/08 oddalił wniosek W. I. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział działki.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż skarżąca wnosząc skargę uiściła jednocześnie wpis w wysokości 100 zł, jednakże w niniejszej sprawie kwota należnego wpisu wyniosła - zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 221, 2193 z późn. zm.) - 200 zł, więc zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2008 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie uiściła brakującej części wpisu w zakreślonym terminie i postanowieniem z dnia 27 października 2008 r. Sąd skargę odrzucił. W dniu 1 grudnia 2008 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podnosząc, że uiściła wpis w wysokości 100 zł, gdyż w takiej kwocie wcześniej opłacała skargę w podobnej sprawie. Z kolei zarządzenie Przewodniczącego nie zawierało żadnego uzasadnienia, stąd uznała, że wezwanie zostało wysłane omyłkowo na skutek pominięcia dokonanej już wpłaty. Po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi zasięgnęła porady prawnej u radcy prawnego, który poinformował ją, że wpis w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła dowód uiszczenia kwoty 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek podniósł, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż, w ocenie Sądu, nie zachodzi w niniejszej sprawie sytuacja uzasadniająca przywrócenie terminu. Skarżąca została w sposób jednoznaczny wezwana do uzupełnienia wpisu, a nie jego uiszczenia. Nieuprawnione było zatem domniemanie, że wezwanie zostało do niej wysłane omyłkowo. Wskazana została również podstawa prawna żądania wpisu w takiej wysokości.
Ponadto podkreślił, że skarżąca nie podjęła żadnych czynności zmierzających do zweryfikowania zasadności wezwania ją przez Sąd do uiszczenia brakującej kwoty wpisu, mimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach prawnych nieuzupełnienia brakującej kwoty wpisu. Po poradę prawną do profesjonalnego prawnika udała się dopiero do otrzymaniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. W świetle powyższego, Sąd uznał, że skarżąca nie dołożyła wymaganej od niej w zaistniałych okolicznościach staranności, co wyłącza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie mógł zatem zostać uwzględniony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono: naruszenie przepisu postępowania art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na uznaniu, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest nieuzasadniony, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i wniesiono "o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w taryfowej wysokości."
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż w ocenie skarżącej, WSA błędnie ocenił przyczyny uchybienia terminu przyjmując, że "uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy". Zasadniczą przyczyną nieuzupełnienia wpisu było wadliwe zarządzenie Przewodniczącego z dnia 18 czerwca 2008 r., które nieposiadając uzasadnienia wprowadziło skarżącą w błąd i wskutek czego skarżąca uznała, że przedmiotowe wezwanie jest omyłkowe. Dopiero po otrzymaniu postanowienia z dnia 27 października 2008 r. o odrzuceniu skargi i zasięgnięciu porady prawnej skarżąca w pełni zrozumiała znaczenie wezwania do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi. Ponadto podniosła, iż nie ma wykształcenia prawniczego i nie musi w każdej sprawie korzystać z porad prawnych profesjonalnego pełnomocnika oraz, że wezwania, które są niejasne i niejednoznaczne nie powinny szkodzić stronom zwłaszcza, jeśli nie mają uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w myśl art. 87 § 2 P.p.s.a., na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przy czym, kryterium braku winy w uchybieniu terminu, jako warunek przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
W świetle powyższych przepisów, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, nie można się z nimi zgodzić, gdyż są chybione. Z analizy akt sprawy wynika, iż w dniu 2 lipca 2008 r. skarżąca W. I. otrzymała jasny i czytelny odpis zarządzenia Przewodniczącego z dnia 18 czerwca 2008 r., mówiący o konieczności uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, a nie "o uiszczeniu wpisu". Faktem jest, że powyższe zarządzenie nie miało uzasadnienia, ale z racji tego, iż nie było to "wezwanie do uiszczenia wpisu" jak wynika z tytułu zarządzenia, ale "wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego", co wypływa jasno z jego treści. Nieuzasadnione jest więc uznanie przez skarżącą, iż zarządzenie było wadliwe i omyłkowo zostało do niej wysłane. Ponadto w in fine zarządzenia została pouczona o skutku nieuiszczenia wpisu w terminie 7 dni - mianowicie o odrzuceniu skargi. Do tego zarządzenia zostało dołączone stosowne pouczenie. Skarżąca nie uiściła jednak brakującej części wpisu w zakreślonym terminie i skarga jej została odrzucona.
Należy dodać, że skarżąca podniosła w zażaleniu, iż "nie miała obowiązku wyjaśniania zawartych" zapisów w wezwaniu. Oczywiście, że nie musiała tego robić, ale przez to sama skazała się na powyższy wynik postępowania - odrzucenie skargi. Skoro bowiem miała poważne wątpliwości co do treści tego zarządzenia, to miała możliwość ich wyjaśnienia w drodze np. rozmowy telefonicznej do Sądu. Skarżąca nie uczyniła tego, przez co nie dołożyła należytej staranności w przypilnowaniu swoich interesów. Dlatego też, Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż nie można przyjąć jakoby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Na marginesie należy zaznaczyć, iż dla skarżącej nie był niejasny zapis o możliwości wniesienia zażalenia, o którym została pouczona. Wybiórcze traktowanie zapisów w wezwaniach i pouczeniach nie może być tłumaczone jako błędne i niejasne zarządzenie Przewodniczącego.
Ponadto na tle literatury prawniczej jest ukształtowany pogląd, iż uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu wymaga od strony uwiarygodnienia dołożenia w sprawie należytej staranności, jak również faktu, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Brak winy w uchybieniu terminu przyjąć można jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000r., str. 368 - 370). Zgodnie z utrwalonym w tej mierze poglądem przyjętym w orzecznictwie przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt l SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748).
Wskazując na powyższe, nie można stwierdzić, iż skarżąca W. I. dołożyła należytej staranności w swoim postępowaniu, co wyłączyło możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Co więcej mogła usunąć przeszkodę przy dołożeniu niewielkiego wysiłku.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zażalenie nie jest zasadne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.