Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek J.B., zwanego dalej wnioskodawcą, o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ze względu na brak formalny wniosku, tj. jego niepodpisanie oraz przekreślenie rubryki 12 formularza zawierającej oświadczenie w przedmiocie zatrudniania lub pozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W dniu 30 maja 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął sprzeciw wnioskodawcy od powyższego zarządzenia, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zdaniem wnioskodawcy, cyt.: "brak złożenia podpisu nie może być traktowany jako uchybienie przepisom postępowania, a raczej powinien być traktowany jako konieczność uniknięcia złożenia podpisu pod oświadczeniem, które z powodu uchybienia ustawodawcy nie może zostać sprecyzowane co do jego zakresu, w związku z czym grozi złożeniem oświadczenia nie pozostającego w zgodzie z zasadą prawdy materialnej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. (k. 494) pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca został prawidłowo wezwany zarządzeniem z dnia 19 lutego 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego podpisanie oraz złożenie prawidłowego oświadczenia w przedmiocie zatrudniania lub pozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 29 marca 2016 r., a zatem siedmiodniowy termin do złożenia prawidłowo wypełnionego formularza upływał z dniem 5 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Braków tych nie uzupełnił również na etapie wniesienia sprzeciwu.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 257 w związku z art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł J.B. Jego zdaniem wskazana podstawa podjęcia postanowienia pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
W myśl natomiast art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Stosownie zaś do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca został prawidłowo wezwany zarządzeniem z dnia 19 lutego 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego podpisanie oraz złożenie prawidłowego oświadczenia w przedmiocie zatrudniania lub pozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 29 marca 2016 r., a zatem siedmiodniowy termin do złożenia prawidłowo wypełnionego formularza upływał z dniem 5 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Braków tych nie uzupełnił również na etapie wniesienia sprzeciwu. Zaistniał zatem stan odpowiadający hipotezie normy prawnej zawartej w art. 257 p.p.s.a., a zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo przepis ten został zastosowany przez Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa zarazem, że w zażaleniu nie wyjaśniono, na czym polega zdaniem jego autora sprzeczność wskazanej podstawy prawnej z podstawowymi (bliżej niedookreślonymi w zażaleniu) podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Wyróżniono co prawda prawo do sądu, wszelako w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego prawa z art. 45 ust. 1 Konstytucji nie naruszono w sprawie, skarżący miał wszak możliwość uzupełnienia braków formalnych wniosku, czego nie uczynił wskutek własnej bezczynności a nie sądu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.