Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14, uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z dnia [...] października 2013 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Świdnickiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 15 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14, przyznał J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
J. J. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wyjaśniając, że w niniejszej sprawie nie wnosił o przyznanie prawa pomocy w celu złożenia skargi kasacyjnej, lecz o udzielenie pomocy prawnej w celu uzyskania rozstrzygnięcia dotyczącego ujawnienia położenia działek ewidencyjnych względem nowej osnowy geodezyjnej. Dalej skarżący wskazał, że zależy mu na uprawomocnieniu się wyroku z dnia 10 lipca 2014 r. Końcowo zaznaczył, że jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 100 zł, jednakże nie są mu znane koszty postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r., na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że co prawda w tym przepisie jest mowa o oczywistej bezzasadności skargi, to jednak ratio legis tego przepisu pozwala uznać, że ma on również zastosowanie do sytuacji, gdy brak jest uzasadnionego celu oraz możliwości dalszego prowadzenia postępowania przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r., uchylił powyższe postanowienie wskazując, że Sąd I instancji nie mógł odmówić przyznania prawa pomocy powołując się na przesłankę z art. 247 p.p.s.a., bowiem przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., a sytuacja taka nie miała w sprawie miejsca. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują przyznanie prawa pomocy tylko w postępowaniu przed sądem, prawo to nie rozciąga się na postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu należało rozważyć, czy istnieje możliwość uwzględnienia wniosku skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że wyrok jest prawomocny od dnia 18 września 2014 r. Skarżącemu chodzi w rzeczywistości o przyznanie pozasądowej pomocy prawnej, która przydatna byłaby w postępowaniu przed organem administracji, a przyznania prawa pomocy w takim celu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje (art. 243 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie podnosząc, że skarżący nie potrzebuje pozasądowej pomocy prawnej, która potrzebna byłaby w prowadzeniu postępowania przed organami administracji w celu odzyskania zabieranego mu gruntu, gdyż takiego postępowania prowadzić nie chce. Skarżący wskazał, że chce przywrócenia "spokojności granic" swojej działki. Sprawa dotyczy zaskarżenia operatu modernizacji gruntów i budynków. Skarżący domaga się ujawnienia nowo ustanawianych granic swojej działki (nr 274) i uzgodnienia powierzchni ewidencyjnej działki z nowo stanowioną mapą ewidencyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika, że prawo pomocy może zostać przyznane tylko w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Instytucja ta nie rozciąga się natomiast na postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej natomiast sprawie, zarówno z jej akt, jak i ze złożonego zażalenia wynika, że skarżący domaga się udzielenia pomocy prawnej w postępowaniu przed tymi właśnie organami, jakie będzie prowadzone po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 10 lipca 2014 r., którym uwzględniono skargę J. J. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że na podstawie art. 243 p.p.s.a. należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.