Postanowienie NSA z 25 sierpnia 2016 r., I OZ 891/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 166/13 o umorzeniu postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Sądu Okręgowego w W. w przedmiocie uchylenia postanowienia postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 166/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie o przyznanie prawa pomocy J. J. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I wskazał, że J. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie m.in. bezczynność Sądu Okręgowego w W. polegającą na nieuchyleniu postanowienia tego Sądu z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności. Skarżący zażądał w szczególności, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Sąd Okręgowy w W. do uchylenia wskazanego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 września 2013 r. odrzucił powyższą skargę. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne od dnia 7 listopada 2013 r.

W dniu 29 stycznia 2014 r. Sąd postanowieniem odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, które nie zostało zaskarżone.

W piśmie z dnia 10 lutego 2014 r. Sąd poinformował skarżącego, na skutego jego pisma z dnia 27 stycznia 2014 r., że skarga została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 13 września 2013 r. oraz że wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 13 września 2013 r. został rozpoznany (oddalony) postanowieniem Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r., a ponadto, że wniosek o przyznanie prawa pomocy po sprzeciwie został rozpoznany (odmówiono przyznania prawa pomocy) postanowieniem Sadu z dnia 29 stycznia 2014 r.

W dniu 1 marca 2016 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym wskazał, że dotyczy on skargi o stwierdzenie nieważności z prawem orzeczenia, jakim w ocenie skarżącego jest pismo Sądu z dnia 10 lutego 2014 r.

Wniosek ten rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r., w którym odmówiono przyznania prawa pomocy.

Na postanowienie to skarżący wniósł sprzeciw. Na skutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 249a, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.

W sprawie rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne. Należy bowiem mieć na uwadze, że postanowieniem z dnia 13 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę w niniejszej sprawie. Orzeczenie to stało się prawomocne. Prawomocnie zostały również rozpoznane wszelkie pisma procesowe i środki zaskarżenia złożone przez stronę po wydaniu powyższego postanowienia. Wniosek nie wskazuje też, by celem strony było wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 13 września 2013 r. We wniosku skarżący wskazuje, że dotyczy on skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2014 r. Jednakże pismo to nie jest orzeczeniem o jakim mowa w dziale VIIa ustawy w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd wskazał, że w literaturze przyjmuje się, że przepis art. 249a powołanej ustawy należy interpretować w sposób rozszerzający tzn. obejmujący również takie sytuacje, w których zbędność rozpoznania wniosku zachodziła już w momencie jego złożenia – tak jak w rozpoznawanej sprawie (por. R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, s. 990 oraz postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 520/16, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący i wskazał m.in., że przyjęta strategia administrowania mająca na celu pozbawienie strony skarżącej rozpoznania istoty sprawy polega na odrzucaniu środków prawnych strony skarżącej przez Sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Ma rację sąd I instancji, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O konieczności zastosowania tej regulacji zadecydował, jak słusznie wywiedziono w zaskarżonym postanowieniu stan sprawy(prawomocnie zakończone postępowanie) oraz treść wniosku, w którym brak było żądań co do wzruszenia końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Z tego względu zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało uznać za prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.