Postanowienie NSA z 16 października 2014 r., I OZ 897/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 61/14 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu

Od orzeczenia

od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2014 r.

Skład

Sędzia NSA Bożena Popowska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 21 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 61/14 odmówił M. W. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 maja 2014 r. zobowiązano M. W. do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 16 czerwca 2014 r. Termin jego wykonania upłynął w dniu 23 czerwca 2014 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego sprzeciwu. Natomiast w dniu 24 czerwca 2014 r. M. W. złożyła wniosek o przedłużenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wniosek ten nie został uwzględniony gdyż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie przewidują takiej możliwości. Niezależnie od powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wniosek ten został złożony po upływie terminu na dokonanie czynności, co również uniemożliwiało jego uwzględnienie.

Z opisanych wyżej względów WSA w Gdańsku uznał, że zaistniały przesłanki do rozpoznania złożonego przez skarżącą w dniu 3 lipca 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu. We wniosku tym skarżąca wskazała, że nie posiadała środków finansowych na opłacenie znaczka pocztowego w celu przesłania korespondencji zawierającej podpisany sprzeciw. Środki te uzyskała dopiero w dniu 2 lipca 2014 r. w wyniku zaciągnięcia pożyczki.

W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niezachowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu. WSA uznał, że podnoszona przez stronę okoliczność braku środków na pokrycie kosztów znaczka pocztowego nie jest wiarygodna, biorąc pod uwagę nieznaczną wysokość takiej opłaty. Skarżąca musi posiadać środki na zapewnienie kosztów normalnej egzystencji. Sąd podkreślił również, że skarżąca nie jest osobą pozbawioną jakiegokolwiek majątku, bowiem przysługuje jej prawo własności nieruchomości rolnej o powierzchni 7,51 ha.

Niezależnie od powyższego WSA w Gdańsku wskazał, że skarżąca mogła wykonać zobowiązanie do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu polegającego na braku podpisu, także bez pośrednictwa urzędu pocztowego, przez podpisanie sprzeciwu znajdującego się w aktach bądź złożenie podpisanego sprzeciwu bezpośrednio w biurze podawczym sądu.

Na powyższe postanowienie M. W. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Wniosek o przywrócenie terminu powinien więc powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione.

M. W. wskazywała, że nie uzupełniła w terminie braku formalnego złożonego sprzeciwu ponieważ nie posiadała środków na zakup znaczka pocztowego. Należy jednak zauważyć, że skarżąca nie musiała dokonywać tej czynności za pośrednictwem poczty. Mogła to również zrobić osobiście w siedzibie WSA w Gdańsku, bądź przekazać korespondencję za pośrednictwem osób trzecich. W złożonym wniosku strona nie uprawdopodobniła, że nie mogła skorzystać ze wskazanych wyżej, alternatywnych sposobów dostarczenia do Sądu własnoręcznie podpisanego egzemplarza wniesionego sprzeciwu. Należy również podzielić stanowisko Sądu I instancji, że podnoszona przez skarżącą okoliczność braku środków na pokrycie kosztów przesyłki pocztowej nie jest wiarygodna, biorąc pod uwagę nieznaczną wysokość takiej opłaty oraz stosunkowo długi, 7-dniowy, okres na zgromadzenie tej kwoty.

W tej sytuacji przedstawione przez M. W. okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego złożonego sprzeciwu, nie pozwalają na uznanie, iż nastąpiło to bez winy strony oraz wskutek przeszkody, której nie mogła ona usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Z opisanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.