Postanowienie NSA z 10 lutego 2011 r., I OZ 90/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny,

Rozpoznanie

w dniu 10 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej [...]

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 553/10 w pkt 1 uchylającego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2010 r.; w pkt 2 wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji

Skład

Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Burmistrza Opalenicy na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę oraz z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w pkt 1 uchylił postanowienie tegoż Sądu z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Po 553/10, oddalające wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, którą Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Nowotomyskiego z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] za przejęcie na rzecz Gminy Opalenica prawa własności działki nr [...], w kwocie 109 421 zł oraz z tytułu wygaszenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w kwocie 198 066 zł, bowiem strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wykonanie decyzji wyrządzi Gminie znaczną szkodę lub może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2010 r. złożył Burmistrz Opalenicy podnosząc, że Gmina Opalenica jako jednostka samorządu terytorialnego wydatkuje środki w oparciu o uchwalony budżet, na którego stronę dochodową, w części pobieranej i przekazywanej przez urzędy skarbowe, Gmina nie ma wpływu. Skarżący podał, iż w 2009 r. wykonanie planu udziału w podatku od osób fizycznych było niższe o 747 7070 zł od zaplanowanego. Podobnie w roku bieżącym, w którym "wykonanie planu ustalonego przez Ministerstwo Finansów jest zagrożone o około 400.000 zł". Strona podniosła, iż podobnie jest z udziałem w podatku dochodowym od osób prawnych; Gmina w 2009 r. otrzymała nadpłatę w wysokości 482 650,51 zł, którą spłaca w 2010 r., a wykonanie to na dzień 30 września 2010 r. wyniosło kwotę - 195 675,52 zł. Skarżąca Gmina powołała się również na konieczność zwrotu nadpłaconych dochodów z podatku od czynności cywilno-prawnych w kwocie 259 641,09 zł, jak również niższe przychody ze sprzedaży majątku od planowanych i przesunięcie wpływów na rok 2011 r. Zdaniem skarżącego Sąd nie wziął pod uwagę, iż obowiązkiem Gminy w pierwszym rzędzie jest realizacja tzw. wydatków sztywnych mających na celu zapewnienie bezpiecznego funkcjonowania jednostek organizacyjnych Gminy, jak świadczenia z zakresu pomocy społecznej, wynagrodzenia dla pracowników samorządowych, w tym pracowników oświaty. Nieterminowe wypłaty tych świadczeń i ich pochodnych powodują odpowiedzialność z tytułu odsetek oraz odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Zdaniem Sądu okoliczności podniesione w zażaleniu Gminy Opalenica wskazują, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji ponieważ wykonanie tej decyzji może prowadzić do wyrządzenia Gminie znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność zapłacenia przez stronę odszkodowania w wysokości ponad 300 000 zł wiąże się z realnym niebezpieczeństwem utraty środków finansowych na cele wcześniej przewidziane w budżecie Gminy, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do niezrealizowania tegoż celu. Skutki wykonania zaskarżonej decyzji wykraczają w stosunku do Gminy poza proste pozbawienie podmiotu określonej sumy pieniężnej, bowiem dotyczą struktury wydatków zaplanowanych w danym roku budżetowym (na które składają się między innymi inwestycje, których współfinansowanie ze środków unijnych polega na częściowym refinansowaniu realizowanych inwestycji) i relacji Gminy jako dłużnika z innymi podmiotami (pracownikami, świadczeniobiorcami, kontrahentami).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż Gmina już na etapie planowania miała w obowiązku założyć, że przejście na jej rzecz prawa własności i użytkowania będzie odpłatne, a wysokość odszkodowania będzie powiązane z ceną rynkową gruntu. Dodatkowo podkreślono, iż wydatek w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji stanowi tylko 0,7 % budżetu gminy, co oznacza, że gmina nie straci płynności finansowej.

Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. Burmistrz Opalenicy złożył odpowiedź na zażalenie wnosząc o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zarówno w całości, jak i w części stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. Sąd może jednak na wniosek stron postępowania sądowoadministracyjnego wydać postanowienie w tej kwestii, zwłaszcza, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przesłanki mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Nadto rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi.

Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącej spółki, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Odnosząc się zatem do oceny zasadności przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji wskazanych we wniosku Burmistrza Opalenicy, należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, iż zostały one spełnione, bowiem wykonanie zaskarżonej decyzji, przed podjęciem rozstrzygnięcia co do słuszności wniesionej skargi, mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, zgadza się ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 382/09, na które powołał się Sąd I instancji, iż wypłacenie przez Gminę odszkodowania w wysokości 307487 zł wiązałaby się niechybnie z utratą środków finansowych na cele określone wcześniej w uchwale budżetowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich niezrealizowania.

W związku z powyższym, podane przez wnioskodawcę okoliczności mogą stanowić podstawę do uzyskania ochrony, która jest tylko tymczasowa. Dodatkowo należy wskazać, iż obowiązek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciążył już na organie, stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który stanowi, iż w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawach, o których mowa w przepisach Działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i art. 126, organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Dlatego też należy wskazać, iż w sytuacji, kiedy organ nie wykonał w/w obowiązku, a w niniejszej sprawie takiego postanowienia nie wydał, to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek skarżącej przez Sąd I instancji.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.