Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 969/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M. O. i A. O. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że brak formalny skargi w postaci braku pełnomocnictwa (lub jego wierzytelnego odpisu) upoważniającego do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi nie został uzupełniony w terminie.
Zażalenie na to postanowienie złożyli M. O. i A. O., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów (w tym zastępstwa adwokackiego) według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono obrazę przepisów procesowego mającą wpływ na wynik sprawy polegającą na błędnej wykładni art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zostało złożone pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania skarżących przed sądami administracyjnymi, co skutkowało odrzuceniem skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oryginał pełnomocnictwa udzielonego adwokat D. W.-N. przez M. i A. O. do prowadzenia we wszystkich instancjach sądowych i administracyjnych sprawy nr [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, autorka zażalenia podniosła, że skoro skargę wnosi się za pośrednictwem organu i to organ przekazuje ją do sądu wraz z aktami sprawy, to znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo pozwala sądowi ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy pełnomocnik został rzeczywiście umocowany przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.
W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym.
Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje autorka zażalenia, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd dominujący, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.
Stanowisko, na które powołuje się strona skarżąca, nie jest jednak trafne w aktualnym stanie prawnym. Obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I OZ 688/18 oraz z dnia 28 czerwca 2017, sygn. akt II OZ 690/17).
W niniejszej sprawie dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie M. O. i A. O. wnoszonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (skardze nadanej w dniu 20 kwietnia 2018 r.). W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżących na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji trafnie wezwał pełnomocnika do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec tego, że wezwanie nie zostało wykonane, Sąd prawidłowo odrzucił skargę.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.