Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia 24 września 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania H. R. świadczenia w drodze wyjątku. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 11 marca 2016 r.
W dniu 30 marca 2016 r. H. R. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 września 2016 r. skarga ta została przekazana Prezesowi Rady Ministrów w dniu 27 września 2016 r., celem udzielenia odpowiedzi na skargę w terminie 7 dni od jej doręczenia.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie pisma z naruszeniem ustawowego terminu.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a"), odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 11 marca 2016 r., zatem ustawowy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. art. 53 § 1 p.p.s.a., upłynął z dniem 4 kwietnia 2016 r. W rozpoznawanej sprawie skarżący, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 P.p.s.a., wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, tj. Prezesa Rady Ministrów, w związku z czym należało wziąć pod uwagę datę, w której Sąd Wojewódzki przekazał skargę H. R. do właściwego organu. Mając na względzie, że przekazanie organowi skargi otrzymanej w dniu 30 marca 2016 r., nastąpiło w dniu 27 września 2016 r., Sąd uznał, że strona nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł H. R. wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący złożył skargę z uchybienie terminu do jej wniesienia i z tego powodu podlega odrzuceniu. Skarżący argumentował, że Sąd wadliwie ustalił, iż datą wniesienia skargi jest dzień 30 marca 2016 r. w sytuacji gdy strona nadała skargę do Sądu Wojewódzkiego przesyłka poleconą za pośrednictwem poczty w dniu 31 marca 2016 r. Podkreślono nadto, że pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji było wadliwe z uwagi na wskazanie w nim adresu Sądu. Zastosowanie się do tak sformułowanego pouczenia, nie może zaś powodować dla strony, która nie posiada wykształcenia prawniczego, negatywnych skutków prawnych.
W odpowiedzi na zażalenie, Prezes Rady Ministrów wniósł o jego oddalenie.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek H. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej złożenia.
W niniejszej sprawie decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 marca 2016 r. została skarżącemu doręczona w dniu 11 marca 2016 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 11 kwietnia 2016 r., nie zaś jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji 4 kwietnia 2016 r. Powyższe uchybienie w zakresie obliczenia terminu nie stanowi jednak o wadliwości podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia.
Po pierwsze należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa skarga została przesłana przez skarżącego faxem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 marca 2016 r. Biorąc pod uwagę, że w dniu 1 kwietnia 2016 r. wpłynął do Sądu podpisany przez skarżącego egzemplarz tego pisma, brak było podstaw do uznania, iż zawiera ono wskazany brak formalny podlegający uzupełnieniu. Stąd też Sąd prawidłowo przyjął, iż datą, w której skarga została przez skarżącego wniesiona bezpośrednio do Sądu Wojewódzkiego był dzień 30 marca 2016 r.
Po drugie, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność bezpośredniego złożenia przez skarżącego skargi w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 P.p.s.a. Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz piśmiennictwie ukształtowany został pogląd, iż w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania tej skargi przez Sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie przez złożenie skargi do organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (patrz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, str. 328 oraz powołane tam orzecznictwo). Wprawdzie żaden z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje obowiązku Sądu przekazania do organu skargi błędnie skierowanej, to jednak takie działanie jest podejmowane celem nadania jej właściwego biegu. Nie oznacza to jednak, że strona nie ponosi konsekwencji prawnych wynikających z tego, że skarga nie została złożona zgodnie z wymogami ustawy. Mając na uwadze, że przedmiotowa skarga została wniesiona w dniu 30 marca 2016 r. bezpośrednio do Sądu pierwszej instancji, który przesłał ją do organu w dniu 27 września 2016 r., a więc już po upływie terminu do złożenia skargi, należało uznać, że została ona wniesiona po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności i dlatego podlegała odrzuceniu, co też Sąd I instancji prawidłowo uczynił - na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Odnosząc się z kolei do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących wadliwego pouczenia zawartego w zaskarżonej do Sądu decyzji, podkreślić trzeba, iż w niniejszym przypadku Sąd pierwszej instancji oceniał złożoną skargę jedynie pod kątem warunków formalnych, które muszą zostać spełnione, aby można było dokonywać oceny zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowe pouczenie o środku zaskarżenia może stanowić jedynie podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy termin do jego złożenia już upłynął, a strona uchybiła temu terminowi stosując się do wadliwego pouczenia.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.