Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1091/16, oddalił skargę na decyzję SKO w [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. M. P. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 10 marca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1091/16, doręczonym stronie 23 marca 2017 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na niedochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Pismem z dnia 27 marca 2017 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, powołując się na swój brak wiedzy i zły stan zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1091/16 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarżąca nie uwiarygodniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ogólnikowo wskazała, że uchybienie terminu spowodowane było brakiem wiedzy oraz złym stanem zdrowia. Okoliczności te nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku. Skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Mając świadomość skierowania skargi do sądu administracyjnego powinna zadbać o to, by w odpowiednim czasie uzyskać informację o sposobie rozstrzygnięcia sprawy - aby nie uchybić terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona w piśmie z dnia 10 stycznia 2017 r., zawiadamiającym o rozprawie, pouczona została o tym, że w sprawach, w których oddalono skargę, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W tej sytuacji skarżąca powinna zadbać o to, by we właściwym czasie dowiedzieć się, jakiej treści wyrok zapadł w jej sprawie. Sytuacja zdrowotna, na którą powołała się skarżąca, została przez nią przywołana w sposób bardzo ogólnikowy. Jednak nawet przy założeniu, że uchybienie terminu miało związek z sytuacją zdrowotną, skarżąca mogła dowiedzieć się o treści wyroku chociażby telefonicznie, a należycie dbając o swoje interesy, przy składaniu wniosku skorzystać z pomocy domownika lub innej osoby. W konsekwencji Sąd I instancji ocenił, że strona nie wykazała, aby uchybienie terminu nie zostało zawinione, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku.
W zażaleniu na postanowienie skarżąca M. P. podniosła, że przekroczenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku było spowodowanej jej złym stanem zdrowia, zawrotami głowy, kłopotami z pamięcią i wiekiem, co łącznie przyczyniło się do przeoczenia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić w przypadku, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę staranności wymaganej od przeciętnej osoby w prowadzeniu swoich spraw. Brak winy w uchybieniu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu zobiektywizowanego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Ocena braku winy została pozostawiona do uznania sądu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 484-489).
Przy ustalaniu braku winy strony rolę odgrywają zatem dwa czynniki: miernik należytej staranności i jego zrelatywizowanie do cech konkretnej osoby. Strona postępowania winna dołożyć należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przed sądem. Należyta staranność to dbałość o swoje sprawy w sposób, jakiego można wymagać od przeciętnej osoby znajdującej się porównywalnej sytuacji. Czynnikiem różnicującym standard staranności może być wiek czy doświadczenie życiowe. W konsekwencji można przyjąć, że związana ze szczególnie podeszłym wiekiem życiowa niższa zaradność czy samodzielność oraz będący pochodną wieku ogólny stan zdrowia, mogą powodować zastosowanie innego standardu należytej staranności, niż w przypadku osoby młodej, czynnej zawodowo, swobodnie się poruszającej i korzystającej z nowoczesnych środków komunikacji. Okoliczności związane ze zdrowiem i wiekiem mogą zatem usprawiedliwiać zaniechanie strony, winny jednak wskazywać na taką okoliczność, która uzasadnia obniżenie poziomu wymagań w zakresie dochowania należytej staranności. Może to być nagła choroba związana z pozbawieniem możliwości działania, brak osób, którymi można się zastępczo posłużyć, samotne zamieszkiwanie.
W złożonym wniosku Skarżąca nie podała żądnej konkretnej okoliczności, poza ogólnym wskazaniem na wiek i stan zdrowia, które mogłyby uzasadniać odstąpienie w jej przypadku od stosowania przeciętnej miary staranności, nawet przy uwzględnieniu jej wieku i wskazywanych schorzeń. Wiek Skarżącej nie sytuuje jej w grupie osób szczególnie pod względem wieku zaawansowanych. Z akt administracyjnych, w tym przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że jakkolwiek strona znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, to zamieszkuje razem z członkiem rodziny, nie była zatem pozbawiona możliwości posłużenia się inną osobą, nawet w przypadku okresowego pogorszenia samopoczucia. Wykazuje także zaradność w prowadzeniu swoich spraw i posiada umiejętność obrony swoich interesów.
W tych okolicznościach, wobec ogólnikowości uzasadnienia wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że nie dysponuje danymi pozwalającymi na uznanie braku winy w uchybieniu i trafnie ocenił, że Skarżąca nie uwiarygodniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1-2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu zażalenia.