Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 396/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi K.K. (dalej skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] lutego 2020 r.) w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego: 1. odrzucił skargę;
- 2. zwrócił K.K. kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Sąd I instancji podniósł, że skarżący wniósł do WSA w Kielcach skargę na postanowienie z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Zarządzeniami z 8 kwietnia 2020 r. II SA/Ke 396/20 wezwano skarżącego do: uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł; usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z informacji operatora pocztowego wynika, że adresat odebrał wezwanie 21 maja 2020 r. (k. 19). W zakreślonym terminie skarżący uiścił wpis od skargi, nie podał natomiast numeru PESEL.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 ppsa (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów formalnych, jakie ppsa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b).
Niezachowanie wymogów formalnych skutkuje wezwaniem strony do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie.
Mimo skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania z 8 kwietnia 2020 r., skarżący nie podał numeru PESEL, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu.
WSA orzekł jak w [pkt 1] postanowien[ia] na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (k. 1 p. IV, k. 2, 3, 7, 13-16, 17-19, 22-23 akt sądowych).
Zażalenie na postanowienie z 13 sierpnia 2020 r. wywiódł K.K., wskazując numer PESEL i podnosząc, że "moje dane są w prowadzonym wcześniej postępowaniu i byłem przekonany, że do Sądu przedstawiono mój PESEL: (k. 30 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie okazało się zasadne.
Pismo procesowe strony winno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 ppsa. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b in principio ppsa, poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 ppsa, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 ppsa, jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, stosownie do którego sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Powyższy obowiązek wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934, dalej ustawa nowelizująca). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 7.11.2019 r. II OZ 999/19, cbosa). Art. 5 pkt 2 ustawy nowelizującej - jako przepis przejściowy - przewiduje, że do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się art. 46 § 2 ppsa, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.
Sąd I instancji błędnie nie zwrócił uwagi, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się nr PESEL skarżącego (uwierzytelnione odpisy: oświadczenia z 24.4.[2013] r. "Umowa Kupno-Sprzedaż"; pisma z 10.2.2013 r. zatytułowanego "Umowa"). Numer PESEL skarżącego, wskazany w zażaleniu, odpowiada numerowi PESEL K.K., uwidocznionemu w obu uwierzytelnionych odpisach dokumentów, znajdujących się w aktach administracyjnych (k. 5, 6=94 akt administracyjnych; k. 30 akt sądowych).
W świetle powyższego Sąd dysponował numerem PESEL skarżącego, przez co podstawowy cel, a zarazem i wymóg ustawy nowelizującej w omawianym zakresie został spełniony. Niezachowanie warunków formalnych skargi nie uniemożliwiało nadania skardze prawidłowego biegu (argum. ex art. 49 § 1 ppsa; postanowienie NSA z 22.11.2019 r. I OZ 1121/19, cbosa).
Powyższe stanowisko nawiązuje do zasady szybkości postępowania sądowego w powiązaniu z zasadą ekonomii procesowej. Podobnie, choć niejednolicie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawach, w których pełnomocnictwo uprawniające do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym zalegało w aktach administracyjnych, a nie zostało wniesione przy piśmie procesowym kierowanym do sądu (postanowienie NSA z 18.9.2019 r. I OZ 771/19, cbosa). Konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które - w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej - winno prowadzić do odrzucenia wyników wykładni zbyt rygorystycznej, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez sąd przez nadmierny formalizm (postanowienie NSA z 16.4.2019 r. I OZ 339/19, cbosa).
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.