Postanowienie NSA z 10 października 2019 r., I OZ 925/19

Sąd

P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 października 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 170/19 oddalające wniosek S.N. o wyłączenie sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od orzekania

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 170/19 w sprawie skargi S.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 170/19 (dalej postanowienie z 11 lipca 2019 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek S.N. (dalej skarżący) o wyłączenie sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 170/19 w sprawie skargi S.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Sąd I instancji podniósł, że WSA postanowieniem z 27 marca 2019 r. II SA/Łd 170/19 odrzucił skargę S.N. [k. 7, 9-10 akt sądowych].

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o wyłącznie sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej podnosząc, że nie jest ona uprawniona do wydania przedmiotowego postanowienia, a wydając takowe udowodniła swoją stronniczość [k. 17 akt sądowych].

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 czerwca 2019 r. I OZ 530/19 oddalił zażalenie na postanowienie z 27 marca 2019 r. [k. 27-28 akt sądowych].

Sędzia WSA Barbara Rymaszewska złożyła oświadczenie, że nie zachodzą w jej przypadku okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) [k. 21 akt sądowych].

Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej. Z oświadczenia złożonego przez sędzię objętą wnioskiem o wyłączenie wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie na podstawie art. 18 i art. 19 ppsa. Skarżący we wniosku o wyłączenie nie wykazał w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie orzekania, do czego w istocie sprowadzają się argumenty skarżącego (np. postanowienie NSA z: 27.5.2014 r. II OZ 506/14; 11.4.2014 r. II OZ 381/14; cbosa). Tego rodzaju okoliczności, jako nie poparte żadnymi dowodami i uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności "wskazanych sędziów" [winno być "wskazanego sędziego"], nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego.

Sąd I instancji stwierdził, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 ppsa. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony oraz że wydaje odmienne od oczekiwań strony rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie rozstrzygnięcia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego.

WSA orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 19 i art. 18 § 1 ppsa (k. 37-40 akt sądowych).

Zażalenie na postanowienie z 11 lipca 2019 r. wywiódł S.N. (k. 47 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 ppsa), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 ppsa). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Stosownie do art. 20 § 1 ppsa, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 ppsa, poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 ppsa. Nie zachodzi też żadna z przesłanek ustawowych wskazana w art. 18 ppsa. Z oświadczenia złożonego przez sędziego WSA Barbarę Rymaszewską wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie ww. przepisów.

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienia NSA z: 12.3.2012 r. I FZ 147/12; 9.10.2013 r. II OZ 851/13; 24.9. 2014 r. I OZ 754/14; cbosa).

We wniosku o wyłączenie sędziego, jak również w zażaleniu brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego oświadczenia. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22.2.2008 r. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 107, uw. 4).

Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu kwestii dotyczących braku rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego, sędziego WSA Magdaleny Sieniuć i sędziego NSA Pawła Janickiego, należy wskazać, że taki wniosek skarżący zawarł dopiero w zażaleniu na wydane przez tych sędziów postanowienie z 11 lipca 2019 r. Nie jest zatem zasadny zarzut, że postanowienie to wydał, któryś z sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ppsa i poddaje się kontroli instancyjnej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.