Postanowienie NSA z 11 października 2018 r., I OZ 929/18

Wydany

11 października 2018 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Skarbu Państwa Prezydenta Miasta P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 983/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Skarbu Państwa Prezydenta Miasta P. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2018 r. (sygn. akt I SA/Wa 983/18), po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa Prezydenta Miasta P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Skarbu Państwa Prezydenta Miasta P. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r. o odmowie uchylenia decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdzającej nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki wskazał, że mając na względzie treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż złożony przez niego wniosek jest zasadny w kontekście przedstawionych w tym przepisie przesłanek i że ewentualna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki dotyczą jego osoby. Wobec tego, zdaniem Sądu, brak jakiegokolwiek uzasadnienia przez skarżącego wniosku dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwił ocenę czy spełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, co spowodowało konieczność odmowy jego uwzględnienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarb Państwa Prezydent Miasta P., domagając się jego uchylenie w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, że wbrew stawisku Sądu I instancji, zawarł w uzasadnieniu skargi powody, dla których wstrzymanie wykonania uchylonej decyzji ustanawiającej zarząd przymusowy było konieczne ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, wskazując, że w następstwie zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1950 r., na mocy którego ustanowiono zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem wydane zostało orzeczenie Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] grudnia 1959 r. stwierdzające przejście przedsiębiorstwa na własność państwa. Skarżący dodał, że w związku z powyższym, pomiędzy orzeczeniem o przejściu przedsiębiorstwa na własność państwa a zarządzeniem o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad tym przedsiębiorstwem zachodzi konieczny związek, bowiem pozostawanie w obrocie prawnym zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego stanowi dla orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność państwa warunek konieczny. Zatem wstrzymanie zaskarżonej decyzji zapewni Prezydentowi Miasta P. działającemu jako starosta wykonywanie uprawnień wynikających z ustanowionego na przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie brak było bowiem podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, choć z innych przyczyn, niż wskazano w uzasadnieniu.

Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, w sposób wyczerpujący zostały wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) i są to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu ciąży na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu, zaś rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Jednak, co uszło uwadze Sądu I instancji - zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy miał charakter prawny decyzji objętej wnioskiem. W pierwszej kolejności analiza przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinna zostać bowiem poprzedzona ustaleniem, czy możliwym jest w ogóle wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (tak J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (zob. J. P. Tarno, Prawo..., s. 186).

W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] marca 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r. Na mocy tej ostatniej decyzji organ odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdzającej nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem. Obie decyzje, zarówno zaskarżona jak i decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. zapadły w ramach postępowania wznowieniowego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że odmowny charakter kontrolowanych w sprawie decyzji wykluczał ustalenie takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodziło niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżone orzeczenie nie stwierdzało ani nie tworzyło po stronie Skarżącego uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Zwrócić należy dodatkowo uwagę, że nawet gdyby Sąd wstrzymał wykonalność zaskarżonej decyzji, to i tak decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdzająca nieważność zarządzenia będzie nadal wywierała skutki prawne.

W tej sytuacji, wobec braku zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należało uznać, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.