Postanowienie NSA z 10 października 2019 r., I OZ 930/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ośrodka [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 387/19 odmawiające Ośrodkowi [...] Sp. z o.o. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi Ośrodka [...] Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 387/19, odmówił Ośrodkowi [...] Sp. z o.o. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 11 marca 2019 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi – do usunięcia braków formalnych skargi, przez nadesłanie 4 odpisów skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem i aktualnego dokumentu potwierdzającego sposób reprezentacji skarżącej. Wezwanie to zostało doręczone osobiście pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 21 marca 2019 r. (k – 30 akt sądowych).

Sąd podał, że pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i dokonała w/w czynności. Spółka uzasadniła, że bez swojej winy uchybiła terminowi. Wskazano, że o wezwaniu pełnomocnik dowiedział się w dniu 8 kwietnia 2019 r., podczas przeglądania akt sprawy. Zaznaczono, że wprawdzie pełnomocnik odebrał list z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak w kopercie nie znajdowało się wezwanie, lecz jedynie odpowiedź na skargę, wywiedziona przez organ. Zdaniem skarżącej spółki brak wezwania w kopercie jest okolicznością zupełnie niezależną od staranności strony.

W powołanym wyżej postanowieniu WSA wskazał, że potwierdzenie odbioru przesyłki zawierało stosowną informację o jej zawartości, a ponadto zostało osobiście odebrane przez fachowego pełnomocnika strony skarżącej (radcę prawnego). Zdaniem Sądu nie można więc uznać, że w sprawie wystąpiły wątpliwości, które należy interpretować na korzyść skarżącej spółki. Powyższe powoduje bowiem, iż fakt zapoznania się z adnotacją o deklarowanej zawartości przesyłki i profesjonalny charakter wykonywanych czynności przez radcę pranego, powinien skutkować niezwłocznym wystąpieniem z odpowiednim pismem do Sądu lub też skontaktowaniem się, celem dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Natomiast brak działań bez zbędnej zwłoki, wobec złożenia podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, powoduje, że postawę taką ocenić należy – w ocenie Sądu – jako niedołożenie należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Dlatego też Sąd I instancji uznał, że w tych warunkach odpowiedzialność za działanie pełnomocnika obciąża stronę.

Sąd podkreślił, że za takim stanowiskiem przemawia też fakt, iż w aktach sprawy znajdują się stemple potwierdzające, że pracownik Sądu spakował i przekazał przedmiotowe wezwania do wysyłki.

Na powyższe postanowienie skarżąca spółka złożyła zażalenie, podnosząc, że nie można od pełnomocnika wymagać kontrolowania zwrotnych potwierdzeń odbioru z Sądu i prawidłowości realizacji obowiązku prawidłowego zobowiązywania stron przez Sąd. Wskazano, że wobec braku doręczenia odpowiedniego wezwania, strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Podkreślono też, że nie można wykluczyć sytuacji, iż pomimo podbicia stempla przez pracownika Sądu, przed spakowaniem do koperty, przedmiotowe wezwanie się gdzieś zawieruszyło i nie zostało wysłane. W ocenie skarżącej spółki nie można też nieotwierania przesyłki przy listonoszu uznać za działanie noszące cechy zawinienia. Nie można – w ocenie skarżącej spółki – winy przerzucać na pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej – "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Należy podkreślić, że zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania pewnej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma więc ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.

W niniejszej sprawie przypomnieć należy, że skarżąca spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Natomiast istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych.

Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie uznać należy, że zachowanie pełnomocnika nie jest przejawem dołożenia należytej staranności i największego w danych okolicznościach wysiłku w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, które to okoliczności uzasadniałyby przywrócenie terminu. Ani bowiem we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ani w niniejszym zażaleniu, nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, podane okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione.

Jak wynika z akt sprawy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2019 r., pismem z dnia 18 marca 2019 r., wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. przez nadesłanie 4 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz przez złożenie dokumentu potwierdzającego sposób reprezentacji skarżącej – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie oraz odpis odpowiedzi na skargę zostały nadane jedną przesyłką (adnotacja na odwrocie k-29), którą pełnomocnik skarżącej odebrał w dniu 21 marca 2019 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu.

Okoliczność faktyczna, na którą powołuje się skarżąca spółka, czyli brak otrzymania wezwania do nadesłania 4 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz do złożenia dokumentu potwierdzającego sposób reprezentacji skarżącej, jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okolicznością, której strona nie udowodniła, a nawet nie uprawdopodobniła, zważywszy na treść zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 30), z którym pełnomocnik skarżącej mógł zapoznać się w chwili odbierania przesyłki. Jest tam wyraźnie wskazane, że przesyłka zawierała "wezw. do usun. braków form. sk + odpis odpowiedzi na skargę". Okoliczność ta ma w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie, bowiem w chwili odbierania przesyłki pełnomocnik skarżącej mógł bez trudu porównać jej zawartość z treścią na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji.

Skarżąca spółka nie zdołała zatem podważyć okoliczności doręczenia jej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Dokument wskazujący na zawartość przesyłki został bowiem prawidłowo sporządzony oraz okazany pełnomocnikowi skarżącej. W związku z tym twierdzenie skarżącej o braku wezwania do usunięcia braków formalnych skargi należy uznać za gołosłowne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.