Postanowienie NSA z 12 października 2018 r., I OZ 940/18

Wydany

12 października 2018 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2018 r. o sygn. akt III SA/Gd 897/17 o odrzuceniu skargi kasacyjnej M.W.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 26 lipca 2018 r. o sygn. akt III SA/Gd 897/17, odrzucił skargę kasacyjną M.W..

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej.

Od powyższego wyroku M.W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2018 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie 2 egz. wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy -art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako: - "P.p.s.a.").

W wydanym zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz rygor odrzucenia skargi kasacyjnej (- k.86). Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 3 lipca 2018 r. (- k.89). Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej minął w dniu 10 lipca 2018 r.. W zakreślonym więc terminie braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały uzupełnione.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 178 P.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, których braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Mając na uwadze, że braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały uzupełnione w terminie, na podstawie art. 178 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez adwokata. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w dniu 10 lipca 2018 r. nadał pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych, zgodnie z otrzymanym wezwaniem. Dotyczyło ono jednak złożonego zażalenia, nie braku w postaci deklaracji co do rozpoznania sprawy na rozprawie. Takie wezwanie nigdy nie zostało pełnomocnikowi przekazane, stąd domniemanie, że zwrotka na stronie 89 dotyczy wezwania do uzupełnienia braków zażalenia. Mając na względzie fakt, iż pełnomocnik skarżącego uzupełnia wszelkie braki, czego dowodem jest dowód nadania z dnia 10 lipca 2018 r., uznać należy, że przedmiotowe wezwanie do niego nie dotarło, wobec czego zażalenie jest zasadne.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że za podstawę odrzucenia skargi w tej sprawie Sąd I instancji przyjął w kontrolowanym postanowieniu przepis art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, których braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Pełnomocnik skarżącego twierdzi, że w sprawie nieuzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, poprzez zawarcie w niej wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, nie zostało poprzedzone stosownym wezwaniem.

Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawione w nim wywody dotyczące zasad usuwania braków formalnych skargi i konsekwencji ich nieusunięcia.

Co jednak istotne w sprawie, Sąd I instancji - stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 89 akt WSA) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, także wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień

Przede wszystkim należy zauważyć, iż z akt WSA wynika, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia oraz skargi kasacyjnej przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. W terminie 7 dni od doręczenia ww. przesyłki pełnomocnik skarżącego nadesłał brakujący odpis zażalenia, natomiast nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – odrzucenie skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony skarżącej twierdzi jednak, iż w kopercie doręczonej w dniu 3 lipca 2018 r. nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej.

W ocenie NSA wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Gdańsku, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu podmiotu, który – gdyby założyć, iż został prawidłowo wezwany zarówno do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i skargi kasacyjnej – wykonałby tylko wezwanie w zakresie braków formalnych zażalenia, pomijając braki formalne skargi kasacyjnej.

Za uwzględnieniem zażalenia przemawiała również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). Ponadto w tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ponadto w dacie sporządzenia zażalenia pełnomocnik skarżącego uzupełnił brak formalny skargi kasacyjnej poprzez oświadczenie, iż nie wnosi o rozpatrzenie sprawy na rozprawie.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.