Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek J. H. o wyłączenie referendarzy sądowych J. H., M. M. i A. P. od podejmowania jakichkolwiek decyzji procesowych w tej sprawie
Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. J. H. wystąpił o wyłączenie od podejmowania jakichkolwiek decyzji procesowych w tej sprawie przez referendarzy sądowych J. H., M. M. i A. P..
W uzasadnieniu wniosku J. H. wskazał, że referendarze sądowi "działają razem i w zmowie", a swoje "fałszywe spostrzeżenia przekazują między sobą". Jako przykład podał odkrycie przez referendarzy faktu, że J. H. ukrył fakt posiadania gospodarstwa rolnego.
W dniu 19 stycznia 2015 r. referendarz sądowy A. P. złożyła oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przyczyny wyłączenia z mocy ustawy, ani inne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. Oświadczyła, że nie zna osobiście skarżącego J. H.. Osoby ta znana jest jej jedynie z toczących się postępowań sądowoadministracyjnych.
W dniu 16 stycznia 2015 r. oświadczenia o podobnej treści złożyli referendarze M. M. i J. H..
Sąd, powołując się na treść art. 24 § 1, art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że w badanej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyny wynikająca z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia referendarzy objętych ww. wnioskiem.
Przyczyny wyłączenia z art. 18 p.p.s.a. należy wykluczyć ze względów oczywistych wobec treści oświadczeń referendarzy złożonych w dniach 16 i 19 stycznia 2015 r.
Wniosek skarżącego odwołuje się do innych przyczyn, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności referendarzy (art. 19 p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie wskazano w sprawie.
Skarżący upatruje istnienia "zmowy" między referendarzami, której wyrazem ma być powoływanie się w ich orzeczeniach na fakt, że J. H. zataił fakt posiadania gospodarstwa rolnego. Skarżący nie bierze pod uwagę faktu, że rozpoznając wnioski o przyznanie prawa pomocy referendarze mają dokonać skrupulatnej oceny przesłanek skorzystania z tej formy pomocy państwa, zastrzeżonej dla osób rzeczywiście znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Trudno aby referendarze pomijali kluczowy w tej ocenie fakt tylko dlatego, że jest on niekorzystny dla skarżącego. Oczywistym jest też fakt, że jeśli J. H. w swoich własnych sprawach lub działając jako pełnomocnik żony składał kilkadziesiąt wniosków o przyznanie prawa pomocy w krótkim odstępie czasu, to ocena jego sytuacji majątkowej i finansowej będzie opierała się na podobnej argumentacji. W każdej z tych spraw pojawia się ten sam problem prawdziwości oświadczeń J. H. co do jego stanu majątkowego i rodzinnego, argumenty pozostają więc te same w różnych sprawach, skoro odnoszą się do tego samego aspektu.
W ocenie Sądu, niezadowolenie J. H. ze sposobu rozstrzygania składanych przez niego wniosków o przyznanie prawa pomocy nie daje podstaw do wyłączenia referendarzy sądowych. Odpowiedni poziom ochrony przed błędnymi rozstrzygnięciami zapewnia możliwość wnoszenia środków zaskarżenia od orzeczeń wydawanych w przedmiocie prawa pomocy.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł J. H., podnosząc, że objęci wnioskiem referendarze działają w zmowie i jeden drugiego informuje o podjętych decyzjach wydawanych przez nich w wielu sprawach. Oświadczył, że nie brał udziału w wydaniu mu gruntu rolnego we wsi S. o pow. 5,90 ha.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w związku z treścią art. 18 i art. 19 p.p.s.a. nie zaistniały w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające wyłączenie wskazanych we wniosku referendarzy.
Okoliczność, że objęci wnioskiem o wyłączenie referendarze brali udział w wydaniu postanowień odmawiających przyznania skarżącemu prawa pomocy w innych sprawie nie stanowi żadnej przesłanek, o jakich mowa w art. 18 p.p.s.a.
Fakt wzajemnego informowania się referendarzy o podjętych decyzjach nie stanowi przesłanki z art. 19 p.p.s.a. Treść rozstrzygnięć w związku z funkcjonującym w sądownictwie administracyjnym systemem informatycznym należy do informacji, które mogą być uzyskane przez referendarzy z urzędu. Zasięgnięcie stosownych informacji z urzędu nie może być zatem poczytane jako brak przejawu obiektywizmu referendarzy lecz stanowi element dokładnego wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego i w konsekwencji dążenie do jednolitości orzeczniczej. Należy mieć na względzie, że skarżący nie podważył tej oceny składając zażalenie, ponieważ nie zaprzeczył, że nie jest właścicielem ww. gospodarstwa rolnego lecz, że nie brał udziału w wydaniu mu tego gruntu rolnego; a ponadto nie wykazał aby ktoś inny był właścicielem ww. gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że skarżący nie podważył aby w stosunku do objętych wnioskiem referendarzy istniały okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Tym samym nie wykazano w niniejszej sprawie aby zaistniała także przesłanka z art. 19 p.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.