Postanowienie NSA z 28 grudnia 2012 r., I OZ 944/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wa 106/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie zaniedbań grobów wojennych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 6 listopada 2012 r., IV SAB/Wa 106/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie zaniedbań grobów wojennych.

W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga T. G. jest oczywiście bezzasadna, a stosownie do art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy i wymienionych z nazwiska urzędników w zakresie "złego stanu oznaczeń części grobów polskich żołnierzy poległych w wojnie z bolszewikami" a wiec w istocie bezczynność Prezydenta w zakresie rozpatrzenia skargi wniesionej i rozpatrzonej w trybie skargowym, uregulowanym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. T. G. wniósł skargę na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, określone w art. 227 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie reprezentowany jest pogląd zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stanowisko to odnosi się również do skarg wnoszonych do sądów administracyjnych na bezczynność organu w sprawach prowadzonych w trybie skargowym określonym w dziale VIII k.p.a. gdyż skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna jedynie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności.

Skarżący wniósł zażalenie na powyżej opisane postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, "gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego" (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 247, teza 1, str. 572-573). Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne w sytuacjach opisanych w art. 3 § 2 pkt 8, to jest w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne;

2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezawodowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09, z 14 października 2010 r., II OSK 2019/10, czy z 12 marca 2008 r., II OSK 314/08).

Przedmiot samej skargi opisanej w art. 227 k.p.a. został ujęty bardzo szeroko. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu (por. np. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2012 r., I OSK 717/12). Żądanie skarżącego, zawarte w skardze, a związane z zaniedbaniami po stronie Prezydenta m. st. Warszawy, prawidłowo zostało zakwalifikowane przez Sąd pierwszej instancji jako skarga opisana w art. 227 k.p.a. Także treść pisma z 16 kwietnia 2012 r. (k. 1504 akt administracyjnych) uzasadnia taki pogląd.

Utrwalone stanowisko sądów administracyjnych w sprawie braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach ze skarg na działanie organu administracji w rozumieniu art. 227 k.p.a., uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.