Postanowienie NSA z 9 stycznia 2009 r., I OZ 947/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 438/08 odrzucające sprzeciw A. B. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 438/08 w przedmiocie umorzenia postępowania

Sprawa

z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy sfinansowania ze środków Funduszu Pracy kosztów udziału w sympozjum p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 438/08 odrzucił sprzeciw A. B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 września 2008 r. w pkt 1 umarzającego postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w pkt 2 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy sfinansowania ze środków Funduszu Pracy kosztów udziału w sympozjum.

W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 września 2008 r. zostało skarżącemu doręczone wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu, w dniu 7 października 2008 r. Natomiast przedmiotowy sprzeciw skarżący złożył osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu dopiero dnia 17 października 2008r, a więc trzy dni po upływie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, co skutkuje odrzuceniem sprzeciwu przez Sąd na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.").

Ponadto, Sąd zaznaczył - ustosunkowując się do argumentacji sprzeciwu - że nie może zostać uwzględnione żądanie skarżącego, aby jego wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez sąd, gdyż tylko w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 260 P.p.s.a.

Za bezzasadny uznany został również zarzut skarżącego dotyczący kompetencji referendarza sądowego do umarzania postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Sąd przytoczył w tym zakresie treść art. 258 § 3 P.p.s.a. regulujący rozpoznawanie wniosków dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanawiania pełnomocników. Konieczność zaś umorzenia postępowania - stwierdził Sąd - wynikała z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

A. B. w piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2008 r., wskazał, iż wnosi "sprzeciw od postanowień Sądu Administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy i umorzenia postępowania", bo rażąco naruszają rażąco naruszają one art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z art. 6 i 246 § 1 P.p.s.a. i pozbawiają go prawa do sądu i rzetelnego procesu sądowego.

W obszernym uzasadnieniu pisma strona powołała się na okoliczności dotyczącej jej sytuacji materialnej oraz ponownie zakwestionowała dopuszczalność wydania przez referendarza sądowego postanowienia, od którego sprzeciw został odrzucony.

Ponadto, skarżący wskazał, iż właśnie odmowa prawa pomocy oraz brak informacji z sekretariatu sądu skutkowały tym, że wniósł pismo 17 października 2008r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że pismo skarżącego z dnia 7 listopada 2008 r., mimo braku takiego zatytułowania go przez stronę, należy potraktować jako zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2008 r. Stosownie bowiem do art. 194 § 1 P.p.s.a. na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie stronie przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, którego warunki formalne zostały przewidziane w poszczególnych paragrafach wymienionego art. 194 P.p.s.a. Zważywszy zaś, że wskazane pismo strony spełnia takie warunki, a sprzeciw nie jest dopuszczalny, pismo to należy potraktować właśnie jako zażalenie.

Ustosunkowując się zatem do argumentacji zażalenia należy podkreślić, iż stosownie do art. 259 § 1 P.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarzy sądowych w przedmiocie prawa pomocy, strona albo jej pełnomocnik mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Zgodnie zaś z § 2 tegoż przepisu sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zatem, jak wynika z treści art. 259 § 2 P.p.s.a., w przypadku uchybienia siedmiodniowemu terminowi sąd zobligowany jest do odrzucenia sprzeciwu, bez względu na przyczynę uchybienia. Bowiem ewentualna analiza przyczyn takiego uchybienia może być brana pod uwagę jedynie przy rozpoznawaniu przez Sąd wniosku strony o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności. Jednakże wniosek taki nie został złożony w niniejszej sprawie.

Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, iż wniesiony w dniu 17 października 2008 r. przez A. B. sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego doręczonego stronie 7 października 2008 r, podlegał odrzuceniu z uwagi na uchybienie siedmiodniowemu terminowi do jego złożenia.

Na uwzględnienie nie zasługują również podnoszone zaś przez skarżącego zarzuty dotyczące stanowiska Sądu o dopuszczalności wydania przez referendarza sądowego postanowienia o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Bowiem zgodnie z art. 258 § 1 i 2 P.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie praw pomocy, w tym wydawania na posiedzeniu niejawnym postanowień w tym zakresie, mogą wykonywać referendarze sądowi. Do postanowień tych - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia - stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Stąd, jeżeli zachodzą przewidziane w art. 161 P.p.s.a. przesłanki do umorzenia postępowania, również referendarz sądowy może wydać postanowienie o umorzeniu postępowania w zakresie praw pomocy.

Na marginesie można zaznaczyć, iż do umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych doszło z uwagi na ustawowe zwolnienie strony od kosztów ze względu na przedmiot skargi. To zaś oznacza, iż skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia kosztów sądowych w toku niniejszego postępowania.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skarżącego odnoszących się do pozbawienia go prawa do sądu oraz rzetelnego procesu sądowego, należy zaznaczyć, iż konieczność spełnienia warunków formalnych, w tym dochowania ustawowych terminów do wnoszenia pism procesowych, w żadnym wypadku nie może być uznane za naruszenie praw strony do sądu. Przewidziane w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulacje dotyczące czynności procesowych, mają jedynie na celu zapewnienie przejrzystości i właśnie rzetelności postępowania, wbrew stanowisku strony.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.