Postanowienie NSA z 3 stycznia 2013 r., I OZ 948/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SO/Bd 54/12 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie z wniosku J. A. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Bydgoszczy postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyznał skarżącemu J. A. prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 19 września 2012r. skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z treści formularza, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając miesięczny dochód w kwocie 799 zł. Skarżący wskazał przy tym, że nie posiada żadnego innego majątku.

Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 26 września 2012r. skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Od powyższego postanowienia J. A. wniósł w dniu 24 października 2012r. sprzeciw.

Sąd I instancji podniósł, iż przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym określono w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie tego przywileju w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

W ocenie Sądu I instancji, przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa uzasadnia, z uwagi na jego niski dochód, przyznanie prawa pomocy zgodnie z wnioskiem skarżącego, bowiem skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagał się skarżący.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 243 § 1 P.p.s.a. polegające na zwolnieniu skarżącego tylko w części wpisu sądowego, w sytuacji gdy wniosek zawierał żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości.

Ponadto skarżący wniósł w zażaleniu o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, że skarżący wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych. Uzyskiwany przez skarżącego stały dochód w wysokości 799 zł (świadczenie rentowo- emerytalne) pomniejszony na opłaty urzędowe i egzekucję sądową do kwoty 491,46 zł oraz brak innego majątku uzasadnia stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z tego względu należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Niezrozumiałe jest zatem twierdzenie skarżącego, iż został on zwolniony tylko od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Należy wyjaśnić bowiem, iż nie może budzić wątpliwości, że kwestia zakresu zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych ma w tej sprawie kluczowe znaczenie, a koszty sądowe to pojęcie znacznie szersze od samego wpisu od skargi, gdyż dotyczą każdej ewentualnej opłaty, którą w związku z postępowaniem sądowym trzeba uiścić. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wbrew twierdzeniu skarżącego rozpoznał jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zgodnie z zakresem określonym przez skarżącego w pkt 4 druku urzędowego formularza.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.