Postanowienie NSA z 14 października 2009 r., I OZ 950/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Łd 44/09 w zakresie odmowy przyznania P. J. prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w Łodzi w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Łd 44/09 odmówił P. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w Łodzi w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto, posiada [...]-metrowy dom obciążony hipoteką oraz prowadzi działalność o charakterze społecznym, z której nie uzyskuje dochodu. Powyższe dane okazały się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, wobec czego Sąd zobowiązał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący poinformował, że odmawia złożenia żądanych dokumentów, bowiem na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarł wszystkie informacje o swoim stanie majątkowym, wezwanie zaś do podania szczegółowych i pracochłonnych dokumentów jest sprzeczne z konstytucyjnym zapisem o prawie obywatela do sądu. Ponadto stwierdził, że jego żądanie udzielania przez szkołę informacji publicznych uzasadnione jest interesem społecznym, co powoduje, iż powinien zostać zwolniony od konieczności ponoszenia kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W interesie bowiem strony leży przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Tymczasem skarżący nie przedstawiając żadnej z żądanych informacji pozbawił Sąd możliwości pełnej oceny jego zdolności płatniczych, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Jak wskazał Sąd, zarówno trudności z przedstawieniem faktycznego stanu majątkowego, jak i działanie w interesie publicznym, nie są okolicznościami zwalniającymi z nałożonego obowiązku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie P. J. podniósł, że - jak już wykazał - nie jest osobą zamożną, jego zaś działanie uzasadnione jest interesem publicznym. Okoliczności te powinien Sąd uwzględnić zwalniając go od konieczności ponoszenia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) umożliwia Sądowi zwrócenie się o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, jeżeli informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującego. Mając na uwadze podane we wniosku okoliczności, stosownie do tego przepisu skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń (odpisów zeznań podatkowych za 2008 r., zaświadczenia od pracodawcy o wysokości aktualnie osiąganego dochodu z tytułu umowy o pracę, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia o wpisie prowadzonej przez niego działalności oraz informacji o kredycie zabezpieczonym hipoteką na nieruchomości). Jak wynika z akt sprawy skarżący w odpowiedzi na wezwanie nie przesłał żądanych dokumentów. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż okoliczności podane we wniosku nie wystarczały do rzetelnej oceny, czy skarżący znajduje się w sytuacji uprawniającej skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić trzeba, że na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem, tymczasem skarżący nie wykazał w sposób oczywisty, że nie ma środków, które mógłby przeznaczyć na udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym jego skargą.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego przedstawionej w zażaleniu, iż wystarczającą okolicznością prowadzącą do przyznania mu prawa pomocy jest jego działanie w interesie publicznym, zauważyć należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanką otrzymania prawa pomocy osobie fizycznej jest wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny, nie ma natomiast znaczenia charakter i cel działalności strony skarżącej oraz interes, jakim kieruje się skarżący wszczynając postępowanie sądowoadministracyjne.

W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. odmówił przyznania P. J. prawa pomocy w zakresie częściowym.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.