Postanowienie NSA z 6 czerwca 2017 r., I OZ 953/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 145/16

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 145/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił ściągnąć od A. Z. (dalej skarżący) nieuiszczoną opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie w wysokości 100 zł w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r., II SAB/Wa 145/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Z. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Dnia 27 lipca 2016 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2016 r., II SAB/Wa 145/16 wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek w kwocie 100 złotych. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1239/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. zarządzenie z dnia 30 sierpnia 2016 r.

W konsekwencji zarządzeniem z dnia 28 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Z uwagi na niewykonanie ww. zarządzenia, zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2016 r. referendarz sądowy zarządził ściągnięcie od A. Z. kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Odpis ostatnio powołanego zarządzenia doręczono skarżącemu dnia 7 lutego 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Dnia 14 lutego 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z treścią art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa), opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 ppsa nie stosuje się. Z kolei zgodnie z treścią art. 167a § 2 ppsa od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 30 § 1, art. 49 § 2 oraz art. 234 § 2 ppsa, przysługuje sprzeciw. Sprzeciw rozpoznaje sąd, w którym wydano zaskarżone orzeczenie. W razie wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc (art. 167a § 3 ppsa). Sprzeciw wnosi się do sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 167a § 4 ppsa). Sprzeciw wniesiony po upływie terminu sąd odrzuca (art. 167a § 5 ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 167a § 6 ppsa).

Sprzeciw został wniesiony w terminie. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący złożył 27 lipca 2016 r. i do dnia dzisiejszego opłaty kancelaryjnej nie uiścił. Odpis wyroku oddalającego jego skargę wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia 26 września 2016 r., zatem wydanie postanowienia o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł stało się konieczne (k. 23, 28, 36, 42-49, 52-53, 58-60, 66, 69, 81-85, 88-90 akt sądowych).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego "czy art. 234 § 2 i art. 236 ppsa w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowo-administracyjnych jest zgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP w zakresie w jakim ustala tego rodzaju opłaty będące daninami publicznymi w formie rozporządzenia zamiast w formie ustawy". Skarżący jednocześnie wniósł o przedstawienie zagadnienia prawnego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w poszerzonym składzie "czy wydanie wyroku oddalającego skargę na posiedzeniu niejawnym przez sąd administracyjny winno podlegać uzasadnieniu z urzędu, jeżeli stronie przysługuje od niego środek zaskarżenia i czy w takim przypadku strona winna być obciążona opłatą kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia". W uzasadnieniu podniósł, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw nie rozpoznał zawartego w nim wniosku, co winien uczynić w pierwszej kolejności. Skarżący zaznaczył, że strona "ma prawo w ramach postępowania przed sądem administracyjnym (a w zasadzie w ramach uiszczonego wpisu) poznać uzasadnienie wyroku w swojej sprawie i motywy jakimi kierował się sąd przy rozpoznawaniu sprawy. Rozróżnienie w ustawie dzieli podmioty na dwie kategorie: skarżący, którym skargi uwzględniono uzasadnienie orzeczenia otrzymują z urzędu bez żadnej opłaty, nawet przegrywający organ administracji nie opłaca opłaty kancelaryjnej, a opłata ta jednak obciąża skarżących, którym skargi oddalono. Takie różnicowanie stron postępowania narusza równość wobec prawa i tym samym jest sprzeczne z przepisami Konstytucji RP". Skarżący złożył wniosek o umorzenie opłaty kancelaryjnej, względnie odroczenie terminu jej płatności o 2 lata (k. 96-97 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłatami sądowymi są, zgodnie z art. 212 § 1 ppsa, wpis i opłata kancelaryjna.

Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. nr 221, poz. 2192, dalej rozporządzenie).

Zgodnie z art. 234 § 2 ppsa, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Jeżeli odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany jest na wniosek (art. 141 § 2 ppsa), opłatę kancelaryjną pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Doręczenie odpisu oznacza jednak powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. Nie mają wpływu na istnienie takiego obowiązku przesłanki dotyczące m.in. sytuacji rodzinnej, materialnej oraz wysokości dochodów strony (postanowienie NSA z: 6.7.2011 r., II FZ 284/11, Lex 1083194; 3.22.2013 r., I OZ 1154/13; 31.1.2014 r., I OZ 53/14, cbosa).

Skarżący wnioskiem z 27 lipca 2016 r. (k. 28 akt sądowych) wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 145/16. Sąd sporządził uzasadnienie wyroku II SAB/Wa 145/16 i dnia 26 września 2016 r. doręczył odpis wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego (k. 69 akt sądowych). Strona dokonująca czynności procesowych winna liczyć się z kosztami postępowania (art. 199 ppsa). Zatem zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił ściągnąć od skarżącego nieziszczoną opłatę kancelaryjną.

Zgodnie z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się poważnych wątpliwości dotyczących podnoszonych przez stronę zagadnień prawnych, które wymagałyby przedstawienia poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie nabrał także wątpliwości co do zgodności art. 234 § 2 i art. 236 ppsa w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, zatem brak było podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego (art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471, z 2009 r., nr 114, poz. 946).

Zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. nr 221, poz. 2194) organem uprawnionym do rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty należności sądowych jest prezes tego wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.