Postanowienie NSA z 14 stycznia 2009 r., I OZ 958/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r. sygn. akt II SO/Wa 29/08 w przedmiocie odrzucenia wniosku

Sprawa

w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] w K. w przedmiocie wymierzenia Prokuratorowi Rejonowemu Warszawa - Śródmieście grzywny za nieprzekazanie skargi w sprawie o sygn. II SAB/Wa 209/06 wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r. odrzucił wniosek Stowarzyszenia [...] w K. o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu Warszawa Śródmieścia grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 64 § 3 cytowanej ustawy sąd odrzuca wniosek jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl zaś § 2 tego przepisu w związku z art. 64 § 3 z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci wniosek dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Zastrzeżenie w tym zakresie czyni jednak art. 31 cytowanej ustawy, tj. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Z powyższego wynika, iż sąd jest obowiązany wezwać stronę do uzupełnia braków, tylko wtedy, gdy te dają się uzupełnić. W orzecznictwie podaje się, iż sytuacja taka ma miejsce wtedy gdy nabycie zdolności sądowej strony związane jest z dokonaniem określonej czynności, a samo dokonanie tej czynności jest uzależnione od aktywności samego podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, doszedł do wniosku, iż Stowarzyszenie [...] nie jest w stanie we własnym zakresie powołać organów zdolnych do jego reprezentacji. Z przepisu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 855), wynika bowiem, że jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Oznacza to, iż usunięcie braku w tym zakresie nie zależy od inicjatywy skarżącego, a od woli podmiotów wymienionych w cytowanym przepisie prawa. Stąd też należało uznać, że braki w zdolności sądowej strony skarżącej nie dają się uzupełnić, co czyni zbędnym jej wzywanie o uzupełnienie tych braków w trybie art. 31 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się zaś do nadesłanego do Sądu przez P. B. pełnomocnictwa udzielonego mu przez członków Zarządu Stowarzyszenia [...] z dnia 28 czerwca 2001 r. upoważniającego Przewodniczącego stowarzyszenia P. B. do jednoosobowego występowania i dokonywania czynności prawnych w imieniu Klubu, należy stwierdzić, iż nie jest ono wystarczające w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż w dniu 22 grudnia 2006 r., tj. w dniu nadania do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w sprawie o sygn. II SAB/Wa 209/06 wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, P. B. nie był już Przewodniczącym stowarzyszenia, stąd też nie mógł reprezentować strony skarżącej, na podstawie pełnomocnictwa z dnia 28 czerwca 2001 r.

Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] w K. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że orzeczenie Sądu Rejonowego na które powołuje się Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest prawomocne, albowiem skarżący złożył od niego apelację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, P. B. nie wykazał swego umocowania do reprezentowania skarżącego Stowarzyszenia.

Jak wynika z postanowienia sądu rejestrowego załączonego do akt sprawy, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. Sąd rejestrowy wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu Stowarzyszenia, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz Klubu odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r. W tych okolicznościach, sąd rejestrowy badający wniosek skarżącego Stowarzyszenia o rejestrację zmian wyjaśnił, iż ze względu na upływ kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r. były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., albowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało zatem nieprawidłowo, a co za tym idzie nie było ono władne do podejmowania skutecznych uchwał i to w żadnym zakresie. Tryb powołania nowego zarządu wynika z art. 30 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie z nim, do czasu wyboru nowego zarządu działania w sprawach Stowarzyszenia podejmować będzie ustanowiony dla skarżącego kurator. Dodać należy, że Stowarzyszenie [...] w K., na wezwanie Sądu nie przedstawiło żadnego dokumentu, z którego wynikałoby wyznaczenie nowego zarządu, a co za tym idzie umocowania P. B. do reprezentacji skarżącego między innymi przed sądem administracyjnym. Ponadto powołanie się przez skarżącego na brak prawomocności postanowienia sądu rejestrowego również nie zostało przez niego wykazane. Stowarzyszenie nie wykazało nawet faktu złożenia apelacji od powołanego orzeczenia.

W związku z powyższym należało uznać, że Przewodniczący skarżącego Stowarzyszenia P. B. nie wykazał swego umocowania do podejmowania czynności prawnych w imieniu skarżącego, a co za tym idzie, iż rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.